مجله تحقیقات سلامت در جامعه

مقدمه
فرهنگ مجموعه‌ای درهم‌بافته از دانش، هنر، اخلاق، آداب‌ورسوم و قوانین و هرگونه قابلیت و عاداتی است که به‌وسیله انسان به‌عنوان عضوی از جامعه پذیرفته شده و در رفتار آن بروز می‌کند [1]. فرهنگ بر جنبه‌های بسیاری از زندگی افراد اثر می‌گذارد؛ در شکل دادن رفتار، باورها و ارزش‌های افراد نقش بسزایی دارد [1، 2].
 بیمارستان‌ها مکان‌هایی هستند که تمام اقشار جامعه با فرهنگ‌ها و نگرش‌های مختلف برای دریافت خدمات به آن مراجعه می‌کنند. برای همین لازم است پرستاران توانایی برقراری ارتباط مؤثر با بیماران داشته باشند؛ به همین منظور کسب مهارت‌ها و شایستگی‌های فرهنگی برای پرستاران ضروری می‌باشد [2]. 
شایستگی فرهنگی مفهومی در هم پیچیده و دارای ابعاد مختلفی است؛ این ابعاد شامل: 
(الف) آگاهی فرهنگی به معنای شناخت فرهنگ ‌و رسومات مختلف و آگاهی از تعصبات خود در برابر دیگر فرهنگ‌ها است. 
(ب) دانش فرهنگی یعنی توجه، درک و احترام گذاشتن به افراد با فرهنگ‌های مختلف.
(ج) حساسیت فرهنگی به توانایی پاسخگویی مناسب پرستاران به گروه‌ها با شرایط و فرهنگ‌های متفاوت اطلاق می‌گردد. 
(د) مهارت فرهنگی به توانایی جمع‌آوری اطلاعات فرهنگی مرتبط با مشکلات و ارزیابی فیزیکی مناسب مراجعه‌کننده بر اساس فرهنگ آن و مهارت در برقراری ارتباط با آن می‌گویند [3-5]. 
 مفهوم شایستگی فرهنگی پرستاران، درک ارزش‌ها و باورهای بیماران و توانایی ارائه خدمات مؤثر مراقبت بهداشتی مطابق با آن‌ها و نیازهای فرهنگی مددجویان است، که باعث ایجاد رضایت مددجو و به وجود آمدن نتایج مثبت از مراقبت و ارتقای سلامتی می‌شود؛ توانایی مراقبت همراه با آگاهی از نیازهای فرهنگی مددجویان یک بخش اساسی از مهارت ارتباطی پرستاران است [3، 6].
پرستارانی که شایستگی فرهنگی دارند، بر این باورند که هر فرد و خانواده او شایسته دستیابی عادلانه به مراقبت‌های بهداشتی و فرصت‌های مطلوب درمانی هستند. همچنین این کارکنان با درک اینکه هر شخص منحصربه‌فرد است، به مراجعه‌کنندگان و نیز تأثیر فرهنگ در تعریف سلامتی و بیماری احترام قائل هستند. در برابر شایستگی فرهنگی، بی‌کفایتی فرهنگی قرار گرفته است و افرادی که دارای دانش، نگرش و مهارت فرهنگی نمی‌باشند، توانایی ارائه مراقبت مناسب به مراجعه‌کنندگان در موقیت‌های مختلف فرهنگی را ندارند [7]. 
مطالعات مختلف نشان داده ‌است از عواملی که بر شایستگی‌های فرهنگی تأثیرگذار می‌باشند می‌توان به محل سکونت، جنسیت، سن، سطح تحصیلات، حضور در آموزش‌های مربوط با فرهنگ، تجربه خدمت‌رسانی به بیمارانی که دارای زمینه‌های متنوع فرهنگی و یا متعلق به گروه‌های خاص جمعیت و زندگی در یک موقعیت چند فرهنگی بوده‌اند اشاره نمود [1، 5]. نفر و همکاران میانگین نمره شایستگی فرهنگی مراقبان را 162/66 گزارش کردند و ارتباط معنی‌داری میان شایستگی فرهنگی و ازدواج درون ‌قومیتی یافتند [4]. در پژوهش بین‌المللی دومنش و همکاران نیز مشخص شد میانگین شایستگی فرهنگی دانشجویان دستیار پزشک در سطح متوسط رو به بالا قرار دارد و تفاوت‌های معنی‌داری میان گروه‌های سنی، جنسیتی و قومی وجود دارد، به‌گونه‌ای‌که زنان و دانشجویان غیرسفیدپوست نمرات بالاتری در همدلی فرهنگی کسب کردند [5].
در ایران، محمودی و همکاران نشان دادند شایستگی فرهنگی، مسئولیت‌پذیری و باورهای اخلاقی رابطه مثبت و معنی‌داری با نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران دارند [6]. همچنین، بسطامی و همکاران در مطالعه‌ای بر روی پرستاران ایلام گزارش کردند که سطح شایستگی فرهنگی آنان در حد متوسط است و زنان و پرستاران با سابقه کار بیشتر، نمرات بالاتری کسب کردند [2]. 
شایستگی فرهنگی به‌عنوان پیش‌نیاز ارائه مراقبت باکیفیت و عادلانه در جوامع چندفرهنگی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. باتوجه‌به تنوع قومی و فرهنگی بالا در استان سیستان‌وبلوچستان و نقش کلیدی پرستاران در خط مقدم ارائه خدمات، این مطالعه با هدف بررسی سطح شایستگی فرهنگی و شناسایی عوامل مرتبط با آن در پرستاران شاغل در بیمارستان‌های آموزشی شهر زاهدان انجام شد. نتایج این پژوهش می‌تواند به طراحی دوره‌های آموزشی فرهنگی بومی برای پرستاران منطقه کمک کند و زمینه ارتقای عدالت، رضایت بیماران و بهبود کیفیت خدمات سلامت را فراهم کند.

روش کار
این پژوهش یک مطالعه توصیفی‌تحلیلی از نوع مقطعی می‌باشد. جامعه‌ پژوهش پرستاران شاغل در شش بیمارستان آموزشی شهر زاهدان بودند. برای تعیین حجم نمونه باتوجه‌به مقالات قبلی، میزان انحراف‌معیار 15/02 در نظر گرفته شد. با در نظر گرفتن سطح اطمینان 95 درصد و خطای برآورد 1/57 با استفاده از فرمول شماره 1 حجم نمونه تعداد 350 نفر وارد مطالعه شده‌اند [7]. 


برای گـــردآوری داده‌هـــا از دو ابـــزار اطلاعـات جمعیـت‌شناسـی- عوامـل مـرتبط بـا شایستگی فرهنگی و ابـزار شایسـتگی فرهنگـی بـــرای پرستاران استفاده شد [8]. پرسش‌نامه اطلاعــات جمعیت‌شناختی- عوامـل مـرتبط بـا شایسـتگی فرهنگی مبتنی بر متـون علمـی و نظـرات افـراد خبره در دو بخش: 

عوامـل فـردی
 شامل سن ، جنس، وضعیت تأهل، ازدواج درون قومی، زبان مادری، توانایی صحبت کـردن بـه زبـانی غیر از زبان مادری، رشته و مـدرک تحصـیلی، اقامت در خارج از کشـور، تحصـیل در غیـر از محل زندگی است.

عوامل سازمانی
 شامل نـوع اسـتخدام، داشـتن مهاجرت کاری، سابقه خدمت در محلـی غیـر از محل تولد، داشتن سـابقه خـدمت در منـاطق بـا قومیت متعدد، سابقه کـار در خـارج از کشـور، داشتن تفاوت فرهنگـی محـل تحصـیل بـا محـل کــار، نیــروی بــومی منطقــه محــل کــار بــودن، آشنایی بـا سیسـتم بهداشـت و درمـان کشـور دیگر، داشتن رضایت از شغل و احساس رضایت از ارائه مراقبت به افراد با قومیت‌های مختلف است.
ابـزار شایسـتگی فرهنگـی بـرای پرستاران (CCSN) ساخته چائه و لی در کشـور کـره می‌باشد که بـرای سـنجش شایسـتگی فرهنگـی کلیه کارکنان بهداشتی تـدوین شـده اسـت. ایـن ابزار از 4 خـرده‌مقیاس آگاهی فرهنگــی (6 گویــه)، دانــش فرهنگــی (7 گویه)، حساسیت فرهنگی (12 گویـه) و مهـارت فرهنگـی (8 گویـه) تشـکیل شـده و در مجمـوع دارای 33 گویه می‌باشـد کـه براسـاس مقیـاس درجه‌بندی لیکرت 7 رتبه‌ای (کاملاً مخالفم=1 تـا کـاملاً مـوافقم=7) پاسـخ داده مـی شـود. دامنـه نمـــرات شایستگی فرهنگی 33 تـــا 231و به‌ترتیب آگاهی فرهنگی6تا42، دانش فرهنگی 7 تا 49، حساسیت فرهنگی بین12 تا 84 و مهارت فرهنگی 8 تا 56 است؛ سارخانی و همکاران (2022)، ترجمه ایـن ابـزار بـه فارسـی را در یک مطالعه روش‌شناختی بر روی 303 پرستار بالینی اعتبارسنجی کردند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی چهار بعد را تأیید کرد و پایایی ابزار با آلفای کرونباخ 0/95 و ضریب همبستگی درون طبقه‌‌ای (ICC) برابر با 0/94 در سطح مطلوب گزارش شد [3، 9].
پس از دریافت کد اخلاق از کمیته اخلاق، فهرست کامل پرستاران واجد شرایط ورود به مطالعه (حداقل 6 ماه سابقه کار و دارا بودن مدرک پرستاری از کاردانی به بالا) از هر بیمارستان تهیه گردید. باتوجه‌به وجود شش بیمارستان آموزشی در شهر زاهدان، در سطح بیمارستان‌ها از روش سرشماری استفاده شد و تمامی بیمارستان‌های آموزشی وارد مطالعه شدند. سپس نمونه‌گیری در سطح افراد به روش تصادفی ساده و به‌صورت تخصیص متناسب با حجم پرستاران هر بیمارستان انجام شد. بدین صورت که پس از تعیین سهم هر بیمارستان از حجم نمونه 350 نفره براساس تعداد پرستاران شاغل در آن بیمارستان در زمان مطالعه، فهرست کامل پرستاران واجد شرایط ورود به مطالعه از واحد پرستاری هر بیمارستان تهیه گردید و افراد با استفاده از جدول اعداد تصادفی انتخاب شدند؛ به‌گونه‌ای که احتمال انتخاب برای تمامی پرستاران واجد شرایط یکسان باشد.
 پژوهشگران از ماه دی تا بهمن سال 1403 با مراجعه حضوری به بیمارستان‌ها، پس از اخذ مجوز از مدیر پرستاری و سرپرستان بخش‌ها، با پرستاران انتخاب شدند به‌صورت چهره‌به‌چهره دیدار کرده و به آن‌ها در مورد پژوهش و چگونگی انجام آن و محرمانه بودن، اطلاعات لازم داده شد در صورت تمایل برای شرکت در پژوهش، رضایت آگاهانه شرکت در پژوهش از شرکت‌کنندگان دریافت شد و پرسش‌نامه در اختیار آنان قرار داد. پس از تکمیل پرسش‌نامه، داده‌ها وارد نرم‌افزار SPSS نسخه 16 شد و آنالیزهای آماری توصیفی و تحلیلی انجام شد. به‌منظور بررسی رابطه بین متغیرهای جمعیـت‌شناسـی و سازمانی با نمرات شایستگی فرهنگی، بسته به نوع و تعداد گروه‌ها از آزمون‌های تی تست مستقل و آزمون واریانس یک‌طرفه استفاده شد.

یافته‌ها
براساس نتایج این پژوهش، میانگین سنی پرستاران شرکت‌کننده در پژوهش 6/81±34/09 سال بود. بیشترین سن 54 سال و کمترین 21 سال گزارش می‌شود. از این تعداد اکثریت پرستاران زن، متأهل، دارای مدرک کارشناسی و رسمی که تعداد (25/1)87 مرد و (24/6)85 مجرد، (91/6)318 نفر با مدرک لیسانس و (66/6)227 نیروی رسمی هستند. همچنین، بیشتر شرکت‌کنندگان فارسی زبان بوده و سابقه کار در محل تولد یا مناطق دارای قومیت‌های مختلف را داشته‌اند (جدول شماره 1).




میانگین وضعیت شایستگی فرهنگی و ابعاد آن در جدول شماره 2 گزارش شده است.


نتایج نشان می‌دهد در بین ابعاد شایستگی فرهنگی، مهارت فرهنگی بیشترین نمره را داراست (11/03±58/95)، درحالی‌که «آگاهی فرهنگی» کمترین نمره را به خود اختصاص داده است (6/27±31/69). این موضوع نشان می‌دهد پرستاران توانایی اجرای مهارت‌های عملی در موقعیت‌های بین فرهنگی را دارند. 
جدول شماره 3 نشان داد شایستگی فرهنگی در برخی زیرگروه‌ها دارای تفاوت آماری معنی‌دار بود.




به‌طور خاص، در گروه‌های سنی، پرستاران زیر 30 سال میانگین نمره بالاتری داشتند (25/69±170/61) در مقایسه با گروه 30 تا 37سال (26/17±159/56) و بالای 37 سال (24/51±164/34)؛ این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار بود (0/008=P). ازنظر جنسیت نیز زنان میانگین بالاتری (25/77±171/63) نسبت به مردان (25/4±162/35) کسب کردند (0/006=P). توانایی صحبت به زبانی غیر از زبان مادری با افزایش قابل‌توجه میانگین نمره همراه بود؛ پرستاران دارای این توانایی میانگین 25/5±175/57 داشتند، درحالی‌که سایرین 24/1±156/28 کسب کردند (0/001=P).
همچنین، پرستارانی که تجربه تحصیل در خارج از محل زندگی داشتند میانگین بالاتری (28/7±170/21) نسبت به کسانی که در محل زندگی خود تحصیل کرده بودند (25/1±161/78) نشان دادند (0/01=P). سابقه خدمت در مناطق چندقومیتی نیز با شایستگی فرهنگی بالاتر همراه بود؛ میانگین این گروه 24/9±168/3 در برابر 27/3±159/6 بود (0/004=P). علاوه‌براین، تفاوت فرهنگی میان محل تحصیل و کار با افزایش میانگین نمره همراه بود؛ پرستاران دارای این تجربه میانگین 24/07±171/9 داشتند، درحالی‌که سایرین 26/8±161/3 کسب کردند (0/002=P). درنهایت، پرستارانی که از ارائه مراقبت به بیماران با قومیت‌های مختلف احساس رضایت بیشتری داشتند میانگین بالاتری (24/7±167/05) نسبت به سایرین (28/7±158/7) کسب کردند (0/008=P).

بحث و نتیجه‌گیری
مطالعه حاضر به‌منظور بررسی وضعیت شایستگی فرهنگی و عوامل مؤثر بر آن در پرستاران شاغل در بیمارستان‌های آموزشی شهر زاهدان انجام شد. براساس یافته‌ها، پرستاران شایستگی فرهنگی قابل‌قبولی قرار دارند، اما این وضعیت در ابعاد مختلف متفاوت است. مهارت فرهنگی بالاترین نمره و آگاهی فرهنگی کمترین نمره را داشت. نتایج مشابهی در مطالعه‌ یداللهی و همکاران مشاهده شد که براساس آن شایستگی فرهنگی پرستاران و کارکنان بهداشت در حد مطلوب قرار داشت، اما آگاهی فرهنگی کافی نبود [10]. 
مطالعه عثمانچویچ و همکاران در اتریش نشان داد پرستاران و دانشجویان پرستاری شاغل در بخش‌های مراقبت ویژه سطح متوسط تا بالایی از صلاحیت فرهنگی دارند، به‌طوری‌که آگاهی فرهنگی در سطح بالایی قرار داشت. اما رفتارهای عملی مرتبط با مراقبت فرهنگی در سطح متوسط بود [11]. همچنین، مطالعه‌ لیو و همکاران نشان داد آگاهی فرهنگی بالاترین نمره را به خود اختصاص داد، درحالی‌که مهارت‌ها کمترین نمره را کسب کردند [12].
 از سوی دیگر، ابوحشیش و همکاران گزارش کردند که مواجهه عملی با تنوع فرهنگی می‌تواند مهارت‌های فرهنگی را تقویت کند و به‌طورکلی، ترتیب ابعاد شایستگی فرهنگی در جوامع مختلف متفاوت است [13]. به نظر می‌رسد تفاوت‌های مشاهده‌شده ناشی از تفاوت در تعاریف، ابزارها و ویژگی‌های نمونه‌ها باشد که نشان‌دهنده آن است که پرستاران در مهارت‌ها و رفتارهای عملی بین‌فرهنگی عملکرد بهتری دارند، اما در آگاهی و شناخت نظری عمیق از باورها و ارزش‌های فرهنگی به تقویت نیاز دارند.
پرستاران جوان‌تر نمرات بالاتری در شایستگی فرهنگی داشتند. همچنین، پرستاران زن نسبت به مردان شایستگی فرهنگی بیشتری از خود نشان دادند. این یافته‌ها با نتایج پژوهش زلکه و همکاران در اتیوپی هم‌راستا است که نشان دادند عوامل جمعیت‌شناختی مانند جنسیت و تجربه با شایستگی فرهنگی ارتباط دارد و زنان و افراد جوان‌تر نمرات بالاتری کسب کرده‌اند [14]. مطالعه‌ی کای و همکاران نیز نشان داد پرستاران جوان‌تر و باتجربه کمتر، و همچنین کسانی که کمتر در معرض فرهنگ‌های مختلف بوده‌اند، شایستگی فرهنگی پایین‌تری دارند [15]. این نتایج می‌تواند ناشی از حساسیت اجتماعی بیشتر، انعطاف‌پذیری بالاتر و بهره‌مندی گروه‌های جوان‌تر از آموزش‌های جدیدتر و محیط‌های آموزشی و کاری متنوع‌تر باشد که در آن‌ها به شایستگی فرهنگی توجه بیشتری می‌شود. علاوه‌براین شایستگی فرهنگی بالاتر در زنان می‌تواند به ویژگی‌هایی مانند مهارت‌های ارتباطی قوی‌تر، همدلی بیشتر و حساسیت بالا در تعامل با بیماران مرتبط باشد که این ویژگی‌ها نقشی اساسی در ارائه مراقبت‌های فرهنگی‌محور ایفا می‌کنند.
یافته‌ دیگر مطالعه نشان داد توانایی صحبت کردن به زبانی غیر از زبان مادری با شایستگی فرهنگی ارتباط دارد. پرستارانی که به زبان دوم تسلط دارند، نمرات بالاتری در شایستگی فرهنگی کسب کرده‌اند. این نتیجه با مرور نظام‌مند گرچو و همکاران همخوانی دارد. مطالعه‌ آنان نشان داد موانع زبانی از مهم‌ترین چالش‌ها در مراقبت پرستاری هستند و استفاده از مترجم حرفه‌ای، میانجی زبانی و مهارت زبانی پرستاران می‌تواند بهبود کیفیت ارتباط، ایمنی بیمار و مراقبت بیمارمحور را تسهیل کند [16].
 همچنین، یافته‌های مطالعه‌ اوربانویچ و همکاران نشان می‌دهد عواملی چون تماس با افراد از فرهنگ‌های مختلف، تجربه‌های اجتماعی و حرفه‌ای متنوع و مواجهه واقعی با موقعیت‌های فرهنگی گوناگون از عوامل مؤثر بر شایستگی فرهنگی هستند [17]. توانایی استفاده از زبان دوم می‌تواند به پرستاران کمک کند تا نیازها، ارزش‌ها و زمینه‌های فرهنگی بیماران را بهتر درک کنند و به این ترتیب نمرات بالاتری در شایستگی فرهنگی کسب کنند. این یافته‌ها حاکی از آن است که موانع زبانی از چالش‌های اصلی در ارائه مراقبت پرستاری هستند و عواملی چون تماس با فرهنگ‌های مختلف و تجربه‌های متنوع اجتماعی و حرفه‌ای می‌توانند به تقویت شایستگی فرهنگی کمک کنند.
نتایج دیگر این مطالعه نشان داد پرستارانی که از ارائه مراقبت به بیماران با قومیت‌های مختلف احساس رضایت بیشتری داشتند، شایستگی فرهنگی بالاتری نشان دادند. این ارتباط می‌تواند دوطرفه باشد؛ به این معنا که شایستگی فرهنگی بالاتر به تجربه‌های مثبت‌تر و رضایت شغلی بیشتر منجر می‌شود و ازسوی‌دیگر، نگرش مثبت به تنوع فرهنگی می‌تواند انگیزه پرستاران را برای یادگیری و بهبود شایستگی فرهنگی افزایش دهد. مطالعات نشان داده‌اند شایستگی فرهنگی موجب بهبود کیفیت مراقبت، ارتباط مؤثرتر با بیماران و کاهش نابرابری‌های سلامت می‌شود که این عوامل می‌توانند به رضایت بیشتر پرستاران از ارائه مراقبت منجر گردند [18]. همچنین، مطالعه‌ عثمانچویچ نشان داد برنامه‌های آموزشی و توسعه مهارت‌های فرهنگی می‌توانند سطح شایستگی فرهنگی را افزایش دهند و در نتیجه تجربه‌های مراقبتی مثبت‌تری برای پرستاران فراهم کنند [11]. همچنین، تانگ و همکاران نشان دادند ارتباط مؤثر مهارت‌های ارتباطی، ایجاد اعتماد و رضایت بیمار تأثیر مستقیمی بر رضایت حرفه‌ای پرستاران دارد و از جنبه‌های کلیدی شایستگی فرهنگی محسوب می‌شود [19].
مطالعه حاضر با وجود نتایج مفید خود، محدودیت‌هایی در زمینه‌ نمونه‌برداری مقطعی دارد که توان تعمیم‌پذیری نتایج را محدود می‌کند. مطالعات مقطعی تنها به بررسی وضعیت موجود پرداخته و قادر به تعیین روابط علیتی بین متغیرها نیستند. بنابراین برای آزمون علیّت و درک بهتر اثرات بلندمدت و مداخله‌ای آموزش‌های فرهنگی، انجام مطالعات طولی یا مداخله‌ای پیشنهاد می‌شود. همچنین، استفاده از ابزارهای استاندارد بین‌المللی یا نسخه‌های فارسی‌شده و معتبر مقیاس‌های اندازه‌گیری شایستگی فرهنگی در مطالعات آتی می‌تواند به تسهیل مقایسه بین‌مطالعه‌ای کمک کند. این امر به‌ویژه برای تحقیقات آینده که ممکن است در مناطق جغرافیایی متفاوت انجام شوند، اهمیت دارد. 
باتوجه‌به یافته‌های این مطالعه، برای ارتقای شایستگی فرهنگی پرستاران، پیشنهاد می‌شود در برنامه‌های آموزشی پرستاری و دوره‌های ضمن‌خدمت، محتوای نظری-تحلیلی و تمرینات بازتابی جهت افزایش «آگاهی فرهنگی» گنجانده شود. شواهد نشان می‌دهند آموزش‌های هدفمند در این زمینه می‌توانند سطح شایستگی فرهنگی را به‌طور چشمگیری افزایش دهند. علاوه‌براین، طراحی و اجرای برنامه‌های تجربه‌محور مانند مبادله‌های آموزشی، کارآموزی در مناطق چندقومی و شبیه‌سازی‌های بین‌فرهنگی می‌تواند هم‌زمان آگاهی و مهارت‌های فرهنگی پرستاران را تقویت کرده و به آنان این امکان را می‌دهد که در موقعیت‌های واقعی با تنوع فرهنگی روبه‌رو شوند. همچنین، توسعه برنامه‌های آموزشی زبان دوم در کنار فراهم آوردن خدمات میانجیگری زبانی در بیمارستان‌ها از دیگر پیشنهادات مهم است که تأثیر مثبتی بر شایستگی فرهنگی پرستاران خواهد گذاشت. 
نتایج مطالعه نشان داد پرستاران شاغل در زاهدان از مهارت‌های عملی بین‌فرهنگی نسبی برخوردار هستند، اما به تقویت بیشتر آگاهی فرهنگی نیاز دارند. عوامل تسهیل‌کننده این مهارت‌ها شامل جوانی، تسلط به زبان دوم و تجربه مستقیم در محیط‌های فرهنگی مختلف است. براساس این نتایج، برای ارتقای شایستگی فرهنگی پرستاران، طراحی برنامه‌های آموزشی نظری و تجربه‌محور، آموزش زبان و فراهم‌آوری امکانات میانجیگری زبانی و همچنین ایجاد فرصت‌های روبه‌رو شدن با تنوع فرهنگی ضروری است. این اقدامات نه‌تنها به ارتقای شایستگی فرهنگی پرستاران در مناطق مختلف کمک می‌کند، بلکه به بهبود کیفیت مراقبت‌های پرستاری و ارتقای ایمنی و رضایت بیماران نیز منجر خواهد شد.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
 این مطالعه با کد اخلاق (IR.ZAUMS.REC.1403.353) در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان تصویب شده است.

حامی مالی
این پژوهش حاصل طرح دانشجویی در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان می‌باشد (کدطرح: 11588).

مشارکت نویسندگان
ایده‌پردازی، روش‌شناسی، مدیریت پروژه، نظارت، نگارش پیش‌نویس اولیه، نگارش بازبینی و ویرایش: فاطمه ستوده‌زاده؛ جمع‌آوری داده، تنظیم داده‌ها، روش‌شناسی، نگارش پیش‌نویس اولیه: سعیده حسنی و نیلوفر هوتی؛ تنظیم داده‌ها، تحلیل داده‌ها، روش‌شناسی، نگارش بازبینی و ویرایش: زهرا عرب برزو.

تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

تشکر و قدردانی
نویسندگان از همه افراد و سازمان‌هایی که در تکمیل این تحقیق مشارکت داشتند، سپاسگزاری می‌کنند.
 

References

1. Shafiei-Sarvestani M, Jahani E. [Evaluation of Cultural Competencies of Students at School of Rehabilitation Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran (Persian)]. J Res Rehabil Sci. 2020; 16:51-8. [Link]
2. Bastami MR, Kianian T, Borji M, Amirkhani M, Saber S. Assessment of cultural competence among nurses. Med Ethics. 2016; 10(36):65-72. [DOI:10.21859/mej-103665]
3. Sarkhani N, Negarandeh R, Dashti R. Psychometric properties of the Persian version of the Cultural Competence Scale in Clinical Nurses. Nurs Open. 2022; 9(2)1218-27. [DOI:10.1002/nop2.1163] [PMID]
4. Nafar L, Negarandeh R, Sarkhani N, Nikpeyma N. Cultural competence and its related factors in health care providers working in comprehensive health centers affiliated with Tehran University of Medical Sciences. J Hayat. 2022; 28 (1):59-71.Available from: [Link]
5. Domenech Rodríguez MM, Phelps PB, Tarp HC. Baseline cultural competence in physician assistant students. PLoS One. 2019; 14(4):1-10. [DOI:10.1371/journal.pone.0215910] [PMID]
6. Mahmoodi A, Khani L, Ghaffari M. [The relationship of cultural competence and responsibility with Nurses’ Attitude toward Patients’ Rights: The mediating role of ethical beliefs (Persian)]. Iran J Med Ethics Hist Med. 2017; 9(5):39-51. [Link]
7. Khachian A, Zarei M, Haghani H, Khani F. [The correlation between the cultural competence of nurses with their care behaviors in the Teaching Health Centers Affiliated to Iran University of Medical Sciences (Persian)]. Iran J Nurse. 2020; 33(124):70-81. [DOI:10.29252/ijn.33.124.70]
8. Bond ML, Kardong-Edgren S, Jones ME. Assessment of professional nursing students’ knowledge and attitudes about patients of diverse cultures. J Prof Nurs. 2001; 17(6):305-12. [DOI:10.1053/jpnu.2001.28426] [PMID]
9. Chae DH, Lee CY. Development and psychometric evaluation of the Korean version of the cultural competence scale for clinical nurses. Asian Nurs Res (Korean Soc Nurs Sci). 2014; 8(4):305-12. [DOI:10.1016/j.anr.2014.06.004] [PMID]
10. Yadollahi S, Ebadi A, MolaviNejad S, Asadizaker M, Saki Malehi A. Evaluation of cultural competency in clinical nurses: A descriptive study. Avicenna J Nurs Midwifery Care. 2020; 28(3):163-70. [DOI:10.30699/ajnmc.28.3.163]
11. Osmancevic S, Großschädl F, Lohrmann C. Cultural competence among nursing students and nurses working in acute care settings: A cross-sectional study. BMC Health Serv Res. 2023; 23(1):105. [DOI:10.1186/s12913-023-09103-5] [PMID]
12. Liu TT, Chen MY, Chang YM, Lin MH. A Preliminary Study on the Cultural Competence of Nurse Practitioners and Its Affecting Factors. Healthcare (Basel). 2022; 10(4). [DOI:10.3390/healthcare10040678] [PMID]
13. Abou Hashish EA, Alnajjar H, Bajamal EZ, AlJohani HAR, Bahawi RA. Cultural competence and transcultural teaching behaviors and influencing factors in nursing academia: A Mixed-Methods study among nurse educators. SAGE Open Nurs. 2025; 11:23779608251375375. [DOI:10.1177/23779608251375375] [PMID]
14. Zeleke TS, Wudu MA, Bekalu YE, Wondifraw EB, Birhanu TA, Bazie GW. Cultural competence and associated factors among nurses working in public hospitals of South Wollo zone, Northeast Ethiopia: A multi-center cross-sectional study. BMC Nurs. 2024; 23(1):487. [DOI:10.1186/s12912-024-02162-x] [PMID]
15. Cai D, He W, Klug D. Cultural competence among nurses and its influencing factors: A cross-sectional study. Nurs Health Sci. 2021; 23(2):411-8. [DOI:10.1111/nhs.12821] [PMID]
16. Gerchow L, Burka LR, Miner S, Squires A. Language barriers between nurses and patients: A scoping review. Patient Educ Couns. 2021; 104(3):534-53. [DOI:10.1016/j.pec.2020.09.017] [PMID]
17. Urbanavičė R, El Arab RA, Austys D, Skvarčevskaja M, Istomina N. The cultural competence of nurses and its relationship to socio-demographic factors: A cross-sectional survey. BMC Nurs. 2025; 24(1):497. [DOI:10.1186/s12912-025-03124-7] [PMID]
18. Alhazmy SRA, Alsemari SM, Aljohani AA, Alharbi TA, Al_Harbi MNS, Saadi SQY, et al. Cultural Competence in Nursing: Enhancing Care for Diverse Populations: A review article. J Int Crisis Risk Commun Res. 2024; 7(S6):1243. [DOI:10.63278/jicrcr.vi.2202]
19. Tang C, Tian B, Zhang X, Zhang K, Xiao X, Simoni JM, et al. The influence of cultural competence of nurses on patient satisfaction and the mediating effect of patient trust. J Adv Nurs. 2019; 75(4):749-59. [DOI:10.1111/jan.13854] [PMID]