دوره 11، شماره 3 - ( پاییز 1404 )
جلد 11 شماره 3 صفحات 67-54 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Davoudi H, Shams Kolahi S. Impact of Compassion-focused Therapy on the Self-compassion of Mothers of Children With Autism Spectrum Disorder in Iran. J Health Res Commun 2025; 11 (3) :54-67
URL: http://jhc.mazums.ac.ir/article-1-1166-fa.html
URL: http://jhc.mazums.ac.ir/article-1-1166-fa.html
داودی حسین، شمس کلاهی سحر. اثربخشی آموزش درمان متمرکز بر شفقت بر میزان خوددلسوزی مادران کودکان مبتلا به اوتیسم. مجله تحقیقات سلامت در جامعه. 1404; 11 (3) :54-67
گروه مشاوره، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
چکیده: (577 مشاهده)
مقدمه و هدف تربیت کودک برای والدین چالشهایی را به دنبال دارد که میتواند به ایجاد استرس در آنها منجر شود. این در حالی است که والدین کودکان اوتیسم نسبت به والدین کودکان عادی استرس بیشتری را تحمل میکنند. همراهی رفتارهای نامناسب با اوتیسم میتواند میزان استرس والدین را افزایش دهد. هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش درمان متمرکز بر شفقت بر خوددلسوزی مادران کودکان مبتلا به اوتیسم بود.
روش کار این مطالعه از نوع پژوهشهای نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون و با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم ساکن شهر اراک در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند. با بهرهگیری از روش نمونهگیری غیرتصادفی و مبتنی بر در دسترس و هدفمند، تعداد ۴۰ نفر از این مادران انتخاب شدند و سپس به شیوه جایگزینی تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه متشکل از ۲۰ نفر) تخصیص یافتند. ابزار مورداستفاده در این پژوهش، پرسشنامه خوددلسوزی (Self-Compassion scale) توسعهیافته توسط نف و همکاران (۲۰۰۳) بود. گروه آزمایش، مداخله آموزشی مبتنی بر پروتکل آموزش شفقت به خود (Self-Compassion training) را مطابق با پروتکل نام جرمر (2009) دریافت نمود. این مداخله در قالب 7 جلسه گروهی 2 ساعته، بهصورت هفتگی اجرا شد. در جلسه اول، پیشآزمون و در جلسه هفتم (پس از گذشت ۵۷ روز)، پسآزمون برای هر دو گروه اجرا گردید. برای تحلیل دادهها از آزمون تحلیل کوواریانس تکمتغیره و چندمتغیره با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 26 بهره گرفته شد. پیش از انجام تحلیلها، مفروضههای لازم این آزمونها بررسی و تأیید شدند.
یافتهها نتایج نشان داد آموزش درمان متمرکز بر شفقت بر خوددلسوزی مادران با فرزند اوتیسم اثربخش بوده است (F1.17=56/98, P>0/001, V=0/77). همچنین مقدار ضریب اتا حاصل از آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیری نشان داد آموزش درمان متمرکز بر شفقت، 44 درصد از واریانس خردهمقیاس مهربانی، 61 درصد از واریانس متغیر قضاوت در مورد خود، 27 درصد از اشتراکات انسانی، 65 درصد از متغیر انزوا، 39 درصد از واریانس ذهنآگاهی و 31 درصد از متغیر همانندسازی بیشازحد را تبیین مینماید.
نتیجهگیری باتوجهبه یافتههای این پژوهش، آموزش درمان متمرکز بر شفقت به افزایش معنادار سطح خوددلسوزی در مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم منجر شد. برایناساس، بهکارگیری این روش بهعنوان یک مداخله روانشناختی مؤثر، در جهت ارتقای بهزیستی روانشناختی این گروه از مادران در مراکز مشاوره و خدمات روان درمانی پیشنهاد میگردد.
روش کار این مطالعه از نوع پژوهشهای نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون و با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم ساکن شهر اراک در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند. با بهرهگیری از روش نمونهگیری غیرتصادفی و مبتنی بر در دسترس و هدفمند، تعداد ۴۰ نفر از این مادران انتخاب شدند و سپس به شیوه جایگزینی تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه متشکل از ۲۰ نفر) تخصیص یافتند. ابزار مورداستفاده در این پژوهش، پرسشنامه خوددلسوزی (Self-Compassion scale) توسعهیافته توسط نف و همکاران (۲۰۰۳) بود. گروه آزمایش، مداخله آموزشی مبتنی بر پروتکل آموزش شفقت به خود (Self-Compassion training) را مطابق با پروتکل نام جرمر (2009) دریافت نمود. این مداخله در قالب 7 جلسه گروهی 2 ساعته، بهصورت هفتگی اجرا شد. در جلسه اول، پیشآزمون و در جلسه هفتم (پس از گذشت ۵۷ روز)، پسآزمون برای هر دو گروه اجرا گردید. برای تحلیل دادهها از آزمون تحلیل کوواریانس تکمتغیره و چندمتغیره با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 26 بهره گرفته شد. پیش از انجام تحلیلها، مفروضههای لازم این آزمونها بررسی و تأیید شدند.
یافتهها نتایج نشان داد آموزش درمان متمرکز بر شفقت بر خوددلسوزی مادران با فرزند اوتیسم اثربخش بوده است (F1.17=56/98, P>0/001, V=0/77). همچنین مقدار ضریب اتا حاصل از آزمون تحلیل کواریانس چندمتغیری نشان داد آموزش درمان متمرکز بر شفقت، 44 درصد از واریانس خردهمقیاس مهربانی، 61 درصد از واریانس متغیر قضاوت در مورد خود، 27 درصد از اشتراکات انسانی، 65 درصد از متغیر انزوا، 39 درصد از واریانس ذهنآگاهی و 31 درصد از متغیر همانندسازی بیشازحد را تبیین مینماید.
نتیجهگیری باتوجهبه یافتههای این پژوهش، آموزش درمان متمرکز بر شفقت به افزایش معنادار سطح خوددلسوزی در مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم منجر شد. برایناساس، بهکارگیری این روش بهعنوان یک مداخله روانشناختی مؤثر، در جهت ارتقای بهزیستی روانشناختی این گروه از مادران در مراکز مشاوره و خدمات روان درمانی پیشنهاد میگردد.
نوع مطالعه: پژوهشي-کامل |
موضوع مقاله:
آموزش بهداشت و ارتقای سلامت
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
