مجله تحقیقات سلامت در جامعه

مقدمه و هدف روند افزایش جمعیت سالمند بالای 60 سال در کشور، نشان‌دهنده تغییری عمده در ساختار جمعیتی و درنهایت تغییر ساختار اجتماعی ایران، به‌خصوص در بعد سلامت است. نظر به اینکه در آینده نه چندان دور بخش زیادی از جمعیت کشور در رده سالمندی قرار می‌گیرد و ازطرف دیگر امکانات متناسب با نیازهای این گروه در برنامه‌ریزی‌های اجتماعی دیده نمی‌شود، پژوهش حاضر تلاش می‌کند رابطه پایگاه اقتصادی-اجتماعی و فرهنگ سلامت‌محور با کیفیت زندگی سالمندان را مورد واکاوی قرار دهد.
روش کار مطالعه حاضر پژوهشی پیمایشی‌مقطعی است که در آن تعداد 375 سالمند ساکن شهر آباده با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسش‌نامه هنجاریابی‌شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی و پرسش‌نامه‌های محقق‌ساخته انجام گردید. تحلیل آماری توسط نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و آزمون‌هایی نظیر ضریب همبستگی پیرسون، تی دو گروه مستقل و رگرسیون چندمتغیره، بر روی داده‌ها انجام گرفت. سطح معنی‌داری آزمون‌ها کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد.
یافته‌ها در این پژوهش رابطه مثبت و معنی‌دار بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی (P<0/001, R=0/295) با کیفیت زندگی وجود داشت. همچنین بین فرهنگ سلامت‌محور (P<0/001, R=0/247) با کیفیت زندگی رابطه مثبت و معنی‌دار مشاهده گردید. درخصوص متغیر زمینه ای جنسیت (0/001>P)، تفاوت معنی‌داری بین زنان و مردان از نظر کیفیت زندگی مشاهده نشد. متغیرهای مستقل تحقیق در نهایت 13/8 درصد واریانس کیفیت زندگی سالمندان را تبیین نمودند.
نتیجه‌گیری نتایج این پژوهش کیفیت زندگی متوسط سالمندان شهر آباده را نشان می‌دهد. پژوهش حاضر نشان داد سالمندانی که دارای پایگاه اقتصادی، اجتماعی بالاتری می‌‌باشند، از سطح زندگی سلامت‌محور بالاتری برخوردارند و درنتیجه دارای کیفیت زندگی بهتری هستند. ازآنجاکه فرهنگ سلامت‌محور امروزه از شاخص‌های مهم توسعه انسانی است، می‌‌طلبد برنامه‌ریزان اجتماعی در عرصه سلامت، فرهنگ سلامت‌محور را برای افراد پیش از رسیدن به دوران سالمندی نهادینه‌سازی کنند. لازمه توسعه انسانی تقدم هزینه برای پیشگیری بر صرف هزینه برای درمان است.