مقدمه: سرطان مثانه یکی از شایعترین بیماریهای بدخیم در دستگاه ادراری است که به دلیل عوامل مختلفی مانند مصرف دخانیات، مواجهه با مواد سرطانزا در محیط کار و عوامل ژنتیکی ایجاد میشود. درک جامع از اپیدمیولوژی این بیماری به طور قابل توجهی در برنامهریزیهای بهداشتی و پیشگیرانه موثر است. این مطالعه با هدف بررسی ویژگیهای جمعیتی، بروز و توزیع جغرافیایی سرطان مثانه در استان مازندران بین سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹ انجام شد.
مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی با استفاده از دادههای ثبت سرطان استان، بر روی ۱۳۷۰ بیمار مبتلا به سرطان مثانه انجام شد. دادهها شامل ویژگیهای جمعیتی مانند جنسیت، سن، محل سکونت، سال تشخیص و نوع تشخیص بود. برای تحلیل آماری از نرم افزار SPSS 20 استفاده و آزمونهای T test، Anova و کای اسکوئر استفاده شد تا تفاوت بین متغیرها مقایسه شود.
یافته ها: نتایج نشان داد که ۸۰.۱ % از بیماران مرد و ۱۹.۹ درصد زن بودند و میانگین سنی بیماران ۶۶.۹۲ سال با دامنه سنی ۱ تا ۹۸ سال بود. بیشترین تعداد بیماران در گروه سنی بالای ۶۰ سال دیده شد. میزان بروز استاندارد شده سرطان مثانه در استان مازندران (ASR) نشان داد که این مقدار در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ برابر با ۸.۱ بوده و سپس در سال ۱۳۹۷ رشد پیدا کرده و به ۹.۱ رسیده است. در سال ۱۳۹۸ مقداری کاهش داشته و به ۸.۵ کاهش یافته دوباره در سال ۱۳۹۹ به همان عدد ۹.۱ بازگشت. بیشترین موارد در سال ۱۳۹۹ با ۲۹۷ بیمار ثبت شده است. از نظر توزیع جغرافیایی، بیشترین تعداد موارد در شهرهای ساری، بابل و آمل بود. آزمونهای آماری تفاوت معناداری در سن بر اساس جنسیت (p = 0.215) و محل سکونت (p = 0.255) نشان ندادند. حدود ۸۳.۴ % موارد از طریق تشخیص پاتولوژیک تأیید شده بود.
نتیجه گیری: سرطان مثانه در استان مازندران بیشتر در مردان و افراد مسنتر دیده میشود. روند افزایشی این بیماری نیازمند اقدامات پیشگیرانه جدی است. با توجه به تمرکز موارد در برخی مناطق، پیشنهاد میشود برنامههای مراقبتی و افزایش آگاهی عمومی به صورت منطقهای اجرا شود.