مجله تحقیقات سلامت در جامعه

 مقدمه
درماتوگلیفیک (Dermatoglyphic) اصطلاح علمی است که به‌منظور بررسی و شناخت علمی الگوهای خطوط پوستی بر روی انگشتان دست، انگشتان پا، کف دست و کف پا مورد استفاده قرار می‌گیرد [1]. اگرچه در سال 1960 این اصطلاح را کامینز و میدلو ابداع کردند اما پیشتر به‌عنوان یک رشته علمی با انتشار کتاب گالتون با نام (اثر انگشت) در سال 1892 آغاز شده بود [2]. ازآنجاکه الگوهای خطوط پوستی در بین هفته‌های 7 تا 21 جنینی در رحم مادر شکل می‌گیرد و تا پایان عمر بدون تغییر و منحصربه فرد باقی می‌ماند، همواره به‌عنوان مارکر مفید و قابل‌استنادی در تحقیقات حوزه‌های مختلفی مانند، جرم‌شناسی، مردم‌شناسی، علوم پزشکی و پژوهش‌های ژنتیکی مورد استفاده قرار گرفته است [3، 4]. 
در دهه‌های اخیر، درماتوگلیفیک به‌عنوان ابزاری غیرتهاجمی، مقرون‌به‌صرفه و قابل‌اعتماد برای تشخیص زودهنگام برخی بیماری‌های متابولیک مورد توجه قرار گرفته است. همچنین مطالعات بالینی متعددی بر ارزش کاربردی آن در غربالگری بیماری‌های ژنتیکی، دیابت [5، 6]، فشار خون [7]، عقب‌ماندگی ذهنی و حتی سرطان [8، 9] تأکید کرده‌اند.
یکی از اختلالاتی که کمتر مورد بررسی قرار گرفته است، بیماری چاقی می‌باشد. چاقی از جمله بیماری‌های مزمن مرتبط با اختلال در متابولیسم چربی است که عوامل محیطی و ژنتیکی در آن نقش دارند. بنابراین می‌تواند بر شکل‌گیری الگوهای اثر انگشت در مراحل جنینی تأثیرگذار باشد [10]. طبق گزارشات سازمان بهداشت جهانینرخ شیوع چاقی در دهه‌های اخیر در تمام گروه‌های سنی مخصوصاً جوانان به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای رو به افزایش است و چالش‌های مهمی را در سلامت عمومی جامعه ایجاد می‌کند. 
چاقی احتمال ابتلا به بیماری‌های گوناگونی مانند دیابت نوع2، بیماری‌های قلبی‌عروقی، آسم و برخی از سرطان‌ها را افزایش می‌دهد و همچنین به کاهش امید به زندگی و سالمندی زودرس منجر می‌شود. مطالعات متعددی در کشور ما به بررسی تأثیر عوامل فرهنگی بر چاقی پرداخته‌اند که نتایج آن‌ها نشان‌دهنده افزایش وزن بالا و شیوع چاقی در جوامع شهری و روستایی است [11، 12]. علاوه‌براین، تحقیقات مختلفی در زمینه نقش تمرینات ورزشی و یا عوامل جمعیت‌شناختی بر شاخص‌های چاقی انجام شده است [13-15]. بااین‌حال اغلب این پژوهش‌ها بر نقش تغذیه، سبک زندگی و سایر عوامل اجتماعی تأثیرگذار بر چاقی تمرکز داشته‌اند و تاکنون مطالعه‌ای درخصوص ارتباط درماتوگلیفیک و چاقی در ایران گزارش نشده است. براین‌اساس، پژوهش حاضر با هدف تعیین ارتباط الگوهای اثر انگشت با چاقی در میان دختران دانشجوی دانشگاه مازندران طراحی و اجرا شده است. تمرکز بر جمعیت زنان ضروری است، زیرا چاقی تأثیر مستقیم و عمیقی بر سلامت باروری دارد. ازآنجاکه هم پایه‌های زیستی تنظیم‌کننده متابولیسم و عملکرد تولیدمثلی و هم الگوهای درماتوگلیفیک در دوره جنینی شکل می‌گیرند، بررسی این ارتباط در زنان امکان ارائه بینش‌های ارزشمند برای تشخیص زودهنگام چاقی و شناسایی خطرات مرتبط با سلامت باروری را فراهم می‌کند. همچنین این یافته‌ها می‌توانند در سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت، غربالگری و پیشگیری از چاقی نقش مهمی ایفا کند.

روش کار
جمعیت و نمونه موردمطالعه 
این پژوهش به روش مورد-شاهدی و با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای بر روی دانشجویان دختر دانشگاه مازندران انجام شد. در مرحله اول، از بین کلیه دانشکده‌های دانشگاه، چند دانشکده به‌صورت تصادفی (قرعه‌کشی) به‌عنوان خوشه‌های اولیه انتخاب شدند. در مرحله دوم، از میان هریک از دانشکده‌های انتخاب‌شده، چند رشته تحصیلی به‌طور تصادفی برگزیده شدند. درنهایت، از بین دانشجویان دختر مشغول به تحصیل در رشته‌های منتخب، تعداد 100 نفر براساس شاخص توده بدنی (BMI) و از طریق  نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان گروه چاق و تعداد 100 نفر نیز به‌عنوان گروه سالم انتخاب شدند. اعضای دو گروه از نظر سن همسان‌سازی شدند. 
نمونه‌ها در محدوده سنی 19 تا 30 سال قرار داشتند و از سلامت عمومی برخوردار بودند. افراد با هر گونه سابقه بیماری‌های مزمن، تبعیت از رژیم‌های کاهش وزن، وجود اختلالات پوستی مانند زخم، سوختگی یا تغییرات شدید در بافت انگشتان مورد بررسی قرار نگرفتند.

محاسبه حجم نمونه
انتخاب حجم نمونه در این مطالعه براساس بررسی تحقیقات پیشین و اصول تحلیل توان آماری انجام شد. برای مقایسه میانگین دو گروه مستقل (افراد دارای وزن طبیعی و افراد چاق)، از آزمون تی مستقل به‌عنوان آماره‌ مبنا استفاده گردید. پارامترهای آماری شامل سطح معناداری 0/05=α، خطای نوع دوم 0/20=β (توان آزمون 80 درصد) و اندازه اثر متوسط (0/5=Cohen’s d) در نظر گرفته شد. براساس این مقادیر، حداقل حجم نمونه 126 نفر برآورد شد. با لحاظ احتمال عدم پاسخ‌گویی یا حذف داده‌ها در حدود 10 تا 20 درصد، حجم نمونه اصلاح‌شده بین 140 تا 158 نفر محاسبه گردید. در این مطالعه، برای اطمینان از توان کافی آزمون و جبران موارد احتمالی حذف یا عدم همکاری، تعداد 200 نفر به‌صورت نهایی مورد بررسی قرار گرفتند.

روش‌های اندازه‌گیری
پیش از آغاز پژوهش، فرم رضایت‌نامه در اختیار افراد موردمطالعه قرار گرفت و ماهیت و اهداف تحقیق کاملاً شرح داده شد. سپس وزن مشارکت‌کنندگان با استفاده از ترازوی دیجیتال و قد آن‌ها با قدسنج دیواری در وضعیت کاملاً ایستاده و بدون کفش اندازه‌گیری و ثبت شد. شاخص توده بدنی (BMI) با تقسیم وزن برحسب کیلوگرم بر مجذور قد (به متر مربع) محاسبه گردید. 
در تحقیق حاضر، مطابق با ارزیابی سازمان بهداشت جهانی، نمایه توده بدنی در جمعیت آسیایی بین رنج 18/8-22/9 کیلوگرم بر مترمربع نرمال، و بیشتر مساوی 27/5 کیلوگرم بر مترمربع چاق در نظر گرفته شد [16]. جهت جمع‌آوری اثر انگشتان از دستگاه بیومتریک اسکنر (Secugen hamster plus/Model No :Hsdu03p) استفاده شد (تصویر شماره 1).

این دستگاه مطابق با استاندارد ISO/IEC 19794-4 طراحی شده و از وضوح تصویربرداری DPI 500  برخوردار است. ارزیابی روایی دستگاه براساس مقایسه شاخص‌های کیفیت تصویر با معیارهای تعریف‌شده در استاندارد ISO/IEC و بررسی همخوانی نتایج با دستگاه‌های مرجع معتبر گزارش شده است. این ویژگی‌ها موجب می‌شوند دستگاه نسبت به روش‌های سنتی مانند جوهر و استامپ از دقت اندازه‌گیری بسیار بالاتری برخوردار باشد و ضمن حذف مشکلات ناشی از عدم وضوح اثر انگشت در روش‌های متداول قدیمی، قادر به ثبت الگوهای خطوط پوستی با کیفیت تصویربرداری بالاتر و جزئیات دقیق‌تر باشد.
براساس دستورالعمل سازنده، درایوهای نرم‌افزار بیومتریک بر روی لپ‌تاپ نصب شد. پس از آن، از شرکت‌کنندگان خواسته شد دست‌های خود را با دقت شسته و بعد از خشک کردن بر روی حسگر دستگاه قرار داده تا تصویر ثبت‌شده توسط اسکنر در پوشه مجزا با نام فرد ذخیره گردد. برای دقت بیشتر از هر انگشت 2 مرتبه اسکن صورت گرفته است.

 تحلیل و بررسی الگوهای اثر انگشت
در پژوهش حاضر، نقوش پوستی یا الگوهای اثر انگشتان باتوجه‌‌‌‌‌به معیارهای پیشنهادی هانری وگالتون شناسایی و بررسی شدند [3، 17]. الگوهای استخراج‌شده  براساس روش گالتون به 3 گروه اصلی چرخشی، کیسه‌ای و کمانی و برطبق دسته‌بندی هانری به 7 الگوی فرعی چرخشی ساده، کیسه‌ای اولنار، کیسه‌ای رادیال، کیسه‌ای دو قلویی، کیسه‌ای با پاکت مرکزی، کمانی ساده و کمانی خیمه‌ای طبقه‌بندی شدند (تصویر شماره 2).

تعداد خطوط موجود در هر الگو به دو صورت شمارش کلی خطوط و شمارش کامل خطوط بررسی شدند. شمارش کلی و کامل خطوط الگوهای اثر انگشتان با یکدیگر تفاوت‌های جزئی دارند. باتوجه‌به تصویر شماره 2، در الگوهای چرخشی و کیسه‌ای دو قلویی، 2 شعاع سه‌گانه یا سه خطی وجود دارد؛ درحالی‌که در انواع کیسه‌ای رادیال، اولنار و با پاکت مرکزی فقط یک شعاع سه‌گانه مشاهده می‌شود. برای شمارش کامل خطوط، مجموع تعداد خطوط موجود بین هر دو شعاع سه‌گانه تا مرکز در الگوهای دارای دو شعاع سه‌گانه‌ای و تعداد خطوط واقع دریک شعاع سه‌گانه تا مرکز در الگوهای یک شعاع سه‌گانه‌ای هر 10 انگشت مورد محاسبه قرار گرفت، درحالی‌که در روش شمارش کلی خطوط، در الگوهایی که بیش از یک شعاع سه‌گانه دارند تنها آن فاصله از شعاع سه‌گانه تا مرکزی که بیشترین تعداد خطوطْ مابین آن قرار گرفته بود، به‌علاوه تعداد خطوط الگوهای یک شعاع سه‌گانه‌ای در همه انگشتان هر دو دست شمارش شدند [18].

بررسی آماری 
تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 27 صورت گرفت و سطح معنی‌داری پژوهش 0/05>P تعیین گردید. به‌منظور بررسی نرمالیتی توزیع متغیرهای شمارش کامل و کلی تعداد خطوط, از آزمون کولموگروف اسمیرنوف استفاده شد. همچنین، تفاوت توزیع الگوهای اثر انگشت بین گروه‌های چاق و نرمال با آزمون کای‌اسکوئر ارزیابی گردید. علاوه‌براین، مقایسه میانگین تعداد خطوط انگشتان در بین این دوگروه با استفاده از آزمون تی مستقل انجام شد.

یافته‌ها
در این مطالعه، 200 دانشجوی دختر با دامنه سنی 19 تا 30 سال مورد بررسی قرار گرفتند. میانگین سنی کل نمونه 2/8±23/4 سال بود. پس از اندازه‌گیری شاخص توده بدنی100 نفر در محدوده نرمال و 100 نفر در گروه چاق طبقه‌بندی شدند. الگوهای اثر انگشت به دو صورت الگوهای اصلی و فرعی دسته‌بندی شدند. در طبقه بندی فرعی، الگوی کیسه‌ای اولنار در هر دو گروه سالم و چاق به‌ترتیب با (54/9 و 49/4 درصد) از بیشترین فراوانی برخوردار بود و کمترین فروانی مربوط به نوع کمانی ساده با (1/4 درصد) در گروه سالم و نوع کیسه‌ای رادیال با (1/3 درصد) در افراد چاق بوده است (جدول شماره 1). 


بررسی الگوهای اصلی اثر انگشت شامل سه نوع کمانی، کیسه‌ای و چرخشی در دو گروه موردمطالعه نشان داد بین افراد چاق و نرمال، تفاوت معناداری در توزیع برخی از این الگوها وجود دارد. به‌طور مشخص، الگوی کمانی در افراد چاق بیشتر مشاهده شد (7/5 درصد در برابر 4 درصد در گروه نرمال) و نتایج آزمون مربع کای نشان داد این تفاوت از نظر آماری معنادار است (0/001=P). درمقابل، الگوی کیسه‌ای در افراد نرمال فراوانی بیشتری داشت (57/4 درصد در برابر 50/7 درصد در افراد چاق) که این اختلاف نیز معنادار بود (0/049=P)، اما در مورد الگوی چرخشی، تفاوت بین دو گروه از لحاظ آماری معنادار نبود (0/673=P)؛ هرچند درصد مشاهده‌شده در افراد چاق (41/8 درصد) اندکی بیشتر از گروه نرمال (38/6 درصد) بود. به‌طورکلی، این نتایج نشان می‌دهد الگوهای اثر انگشت در افراد چاق و نرمال از توزیع متفاوتی برخوردارند.
 فراوانی الگوهای اصلی برای انگشتان هر دو دست (راست و چپ) به‌طور جداگانه محاسبه گردید (جدول شماره 2).


الگوی کیسه‌ای بیشترین فراوانی را در انگشت کوچک دست چپ گروه نرمال (84 درصد) و انگشت کوچک دست راست افراد چاق (74 درصد) دارا بوده است. درحالی‌که کمترین فراوانی این الگو در انگشت شصت افراد سالم (4 درصد) و انگشت اشاره دست چپ مشارکت‌کنندگان چاق (29 درصد) مشاهده شد. بیشترین فراوانی نوع کمانی در انگشت وسطی دست چپ افراد سالم (12 درصد) و انگشت اشاره دست راست گروه چاق (13 درصد) مشخص شد. نوع چرخشی بیشترین فراوانی را در انگشت انگشتری دست راست افراد سالم (55 درصد) و چاق (62 درصد) و کمترین فراوانی را در انگشت کوچک دست چپ افراد سالم (17 درصد) و انگشت کوچک دست راست مشارکت‌کنندگان چاق (21 درصد) دارا بوده است. به‌منظور مقایسه توزیع نسبی این الگوها بین دو گروه مستقل (چاق و نرمال) آزمون مربع کای مورد استفاده قرار گرفت. درمجموع باتوجه‌به نتایج آزمون مربع کای مشخص شد تفاوت معناداری از نظر فراوانی در الگوی کمانی در دست راست (0/017=P) و چپ (0/012=P) و نیز الگوی کیسه‌ای در دست چپ (0/012=P) در بین دو گروه موردمطالعه وجود داشته است. به این معنا که فراوانی الگوی کمانی در هر دو دست افراد چاق و الگوی کیسه‌ای در دست چپ گروه نرمال از شیوع بیشتری برخوردار بوده است. برای سنجش نرمال بودن توزیع متغیرهای شمارش کامل و کلی تعداد خطوط، آزمون کولموگروف اسمیرنوف مورد استفاده قرار گرفت. نتایج آزمون (0/200=P) حاکی از آن بود که داده‌ها از توزیع نرمال پیروی می‌کنند. برآورد آزمون تی مستقل در سطح (0/05=α) نشان داد تفاوت معناداری در شمارش کامل خطوط در بین دو گروه مورد مطالعه (0/047=P) وجود دارد. همچنین مقدار میانگین در افراد نرمال (7/932±200/06) بیشتر از افراد چاق (6/855±179/15) مشاهده شد. بیشترین تعداد خطوط برای کل انگشتان هر دو دست در افراد نرمال 379 و در مشارکت‌کنندگان چاق 330 خط بوده است. در روش شمارش کلی خطوط، بیشترین تعداد خطوط برای کل انگشتان در مشارکت‌کنندگان سالم و چاق به‌ترتیب 233 و 212 خط به دست آمد. همچنین مقدار میانگین در افراد سالم (4/050±149/56) بیشتر از گروه چاق (4/074±149/53) بوده است.
براساس نتایج آزمون تی، اختلاف میانگین در شمارش کلی خطوط بین دو گروه مشارکت‌کننده (0/222=P) معنادار نبوده، باوجوداین، در هر دو نوع شمارش، افراد سالم نسبت به افراد چاق از تعداد خطوط بیشتری در الگوهای اثر انگشت برخوردار بودنده‌اند (جدول شماره 3).



بحث و نتیجه‌گیری
مطالعات پیشین نشان داده‌اند تقریباً همه اختلالات کروموزومی دارای الگوهای درماتوگلیفیکی مشخصی هستند و این ویژگی‌ها می‌توانند به‌طور گسترده در صنعت پزشکی به‌عنوان یک سیستم هشدار زودهنگام برای برخی اختلالات پزشکی مورد استفاده قرار گیرند [19]. برای‌مثال تفاوت الگوهای خطوط پوستی در بسیاری از بیماری‌ها مانند عقب‌ماندگی ذهنی، نقص مادرزادی قلب، سندرم داون و لوسمی گزارش شده است [20، 21]. باوجوداین، مطالعات بسیار کمی درزمینه ارتباط احتمالی الگوهای اثر انگشت با اختلال چاقی صورت گرفته است. البته در تحقیقات متعددی که ارتباط انگشت‌نگاری با شیوع دیابت نوع2 و فشار خون مطالعه شده است به رابطه معنادار الگوهای اثر انگشت با چاقی نیز اشاره گردیده است [7، 22]. 
در پژوهش حاضر علاوه‌بر مطالعه ابعاد کیفی (مانند شناسایی الگوها) به بررسی مؤلفه‌های کمی (مانند شمارش کامل و کلی خطوط) به‌منظور ارزیابی ارتباط الگوهای خطوط پوستی با چاقی پرداخته شده است. در بررسی پارامترهای کیفی مشخص شد الگوی اصلی کمانی و چرخشی در مشارکت‌کنندگان چاق و نوع کیسه‌ای در افراد سالم از شیوع بیشتری نسبت به گروه دیگر برخوردار بوده است. 
نتایج حاصل از بررسی الگوهای فرعی اثر انگشت نشان داد توزیع این الگوها در دو گروه چاق و نرمال متفاوت است. در میان انواع الگوها، الگوی کیسه‌ای اولنار در افراد نرمال بیشتر بود. درمقابل، الگوهای کمانی ساده و خیمه‌ای در گروه چاق فراوانی بیشتری نشان دادند. همچنین، الگوهای چرخشی ساده نیز در افراد چاق نسبت به گروه نرمال اندکی بیشتر مشاهده شدند. این تفاوت‌ها بیانگر آن است که افزایش الگوهای کمانی و چرخشی و در مقابل کاهش الگوهای کیسه‌ای می‌تواند با وضعیت چاقی مرتبط باشد.
هنگامی که انگشتان دست چپ و راست به‌صورت جداگانه مطالعه شدند، تفاوت معناداری (0/05>P) در الگوی کمانی هر دو دست در بین دو گروه مشارکت‌کننده مشاهده شد. به این معنا که این الگو در هر دو دست افراد چاق دارای فراوانی بیشتری بوده است. یافته‌های مطالعات پیشین نیز همسو با نتایج پژوهش حاضر است. به‌عنوان‌نمونه، در یک تحقیق بر روی دانشجویان پزشکی در هندوستان مشخص شد الگوهای کمانی و چرخشی در دختران چاق نسبت به پسران چاق شیوع بیشتری دارند [23]. همچنین، مطالعه‌ای بر روی 370 کودک زیر 12 سال در همان کشور نشان داد الگوی کمانی در انگشت شست دست راست کودکان چاق با فراوانی بیشتری مشاهده می‌شود [10]. این نتایج مشابه با یافته‌های مطالعه حاضر، بیانگر نقش احتمالی الگوهای اثر انگشت در تمایز افراد دارای اضافه‌وزن یا چاقی از افراد با وزن طبیعی است. به نظر می‌رسد فراوانی بالای الگوی کمانی در دختران یا کودکان چاق می‌تواند بازتابی از تأثیر عوامل ژنتیکی و تفاوت‌های هورمونی بر شکل‌گیری درماتوگلیفیک باشد، زیرا خطوط پوستی در دوره جنینی تحت تأثیر تعامل میان ژن‌ها و محیط داخل رحمی ایجاد می‌شوند. بنابراین، تفاوت‌های مشاهده‌شده در الگوهای اثر انگشت ممکن است بخشی از زمینه‌های زیستی و توارثی مؤثر در بروز چاقی را منعکس کند.
یافته‌های مطالعات دیگر نیز این نتایج را تقویت می‌کنند. برای نمونه، تحقیق دیگری که بر روی دانشجویان دانشگاه کویا در منطقه کردستان عراق انجام شد، حاکی از آن بوده که الگوی کمانی در افراد چاق شیوع بیشتری داشته است [24]. همچنین، پژوهشی در برزیل، با انگشت نگاری بر روی 30 زن مبتلا به چاقی مشخص نمود که الگوهای کمانی و چرخشی نسبت به الگوهای دیگر شایع تر بوده‌اند [25]. افزون بر این، تحقیق انجام‌شده در نیجریه نشان داد الگوی کمانی در افراد چاق و الگوی کیسه‌ای در افراد دارای وزن طبیعی بیشترین فراوانی را داشته است [26]. درخصوص پارامترهای کمی، نتایج پژوهش حاضر نشان داد براساس آزمون تی، تفاوت معناداری (0/05>P) در شمارش کامل تعداد خطوط در بین دو گروه موردمطالعه وجود دارد. به این معنا که میانگین تعداد خطوط دراین نوع شمارش در افراد نرمال بیشتر از شرکت‌کنندگان چاق بوده است. در بررسی که در کشور هند بر روی افراد چاق مبتلا به فشارخون صورت گرفت، یافته‌ها حاکی از تفاوت معنادار در شمارش کامل تعداد خطوط در مقایسه با افراد طبیعی بوده است [7]. نتایج پژوهشی دیگر، میانگین تعداد خطوط در روش شمارش کلی در افراد مبتلا به دیابت و با کلسترول بالا را بیشتر نشان داده است [27]. 
درمجموع این یافته‌ها بیانگر آن است که اگرچه نوع الگوهای غالب ممکن است در جمعیت‌های مختلف متفاوت باشد، اما همگی بر وجود یک ارتباط معنادار میان درماتوگلیفیک و وضعیت چاقی دلالت دارند. تفاوت‌های مشاهده‌شده میان کشورها می‌تواند ناشی از عوامل ژنتیکی، تنوع قومی-نژادی و همچنین شرایط محیطی و الگوهای تغذیه‌ای خاص هر منطقه باشد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد الگوهای اثر انگشت در افراد چاق و نرمال تفاوت معناداری دارند. باتوجه‌به اینکه چاقی به‌عنوان یک اپیدمی در دوران مدرن در نظر گرفته شده و مانند بسیاری از اختلالات ارثی ژنتیکی با درماتوگلیفیک ارتباط دارد، شناسایی الگوهای رایج در افراد چاق در جامعه می‌تواند به‌عنوان یک ابزار غربالگری غیرتهاجمی برای شناسایی افراد مستعد چاقی و پیشگیری از عوارض مرتبط با آن نظیر دیابت نوع 2، فشار خون و کلسترول بالا مورد استفاده قرار گیرد. 
این مطالعه شواهد ارزشمندی درخصوص ارتباط بین الگوهای درماتوگلیفیک و چاقی ارائه می‌دهد، اما با محدودیت‌هایی روبه‌رو بوده است. ماهیت مقطعی طرح تحقیق، استنباط رابطه‌ علّی را ممکن نمی‌سازد. همچنین، تمرکز بر جمعیت خاصی از زنان دانشجو و تکیه بر شاخص توده بدنی به‌عنوان معیار اصلی سنجش چاقی، قابلیت تعمیم یافته‌ها را محدود کرده است. بااین‌حال، این محدودیت‌ها زمینه‌ها و مسیرهای روشنی را برای پژوهش‌های آتی ترسیم می‌کنند. انجام مطالعات طولی با نمونه‌های بزرگتر و متنوع‌تر ازنظر سنی، جنسیت و قومیت و نیز تلفیق روش‌های تحلیل درماتوگلیفیک با نشانگرهای زیستی و آزمایش‌های ژنتیکی، می‌تواند به توسعه مدل‌های جامع‌تر و دقیق‌تری برای ارزیابی خطر بینجامد. تدوین چنین پروتکل‌های استانداردی، علاوه‌بر افزایش قابلیت مقایسه بین مطالعات مختلف، انجام متاآنالیزها را در این حوزه نوظهور پزشکی پیشگیرانه تسهیل خواهد نمود.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
پیش از آغاز پژوهش، رضایت‌نامه آگاهانه کتبی از کلیه شرکت‌کنندگان اخذ گردید. تمامی اصول و ملاحظات اخلاقی مرتبط با پژوهش‌های انسانی به‌طور کامل رعایت شد؛ بدین‌صورت که شرکت‌کنندگان به‌طور شفاف و جامع از اهداف، مراحل و نحوه اجرای پژوهش آگاه گردیدند. مشارکت در مطالعه کاملاً داوطلبانه بوده و به افراد اعلام شد که در هر زمان و بدون تحمل هیچ‌گونه پیامد، مجاز به انصراف از ادامه همکاری می‌باشند. همچنین، محرمانگی اطلاعات و ناشناس‌ماندن داده‌های فردی شرکت‌کنندگان به‌طور کامل تضمین شد و کلیه حقوق، کرامت و رفاه آنان در تمامی مراحل پژوهش مورد احترام قرار گرفت.

حامی مالی
این مقاله با استفاده از اعتبار ویژه پژوهشی دانشگاه مازندران و در قالب طرح مطالعاتی به شماره رهگیری 2024465 صورت گرفته است

تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

تشکر و قدردانی
 از همکاری تمامی داوطلبان مشارکت‌کننده در طرح و همچنین از کمک‌های دانشجویان خانم‌ها فاطمه فضل علی و نیلوفر محمدیان در فرآیند جمع‌آوری نمونه‌ها، صمیمانه تقدیر و تشکر می‌شود.
 

References

1. Bhat GM, Mukhdoomi MA, Shah BA, Ittoo MS. Dermatoglyphics: In health and disease-A review. Int J Res Med Sci. 2014; 2(1):31-7 [DOI:10.5455/2320-6012.ijrms20140207]
2. Kumar MS. Role of dermatoglyphics as a diagnostic tool in medical disorders. Int J Dent Oral Sci. 2021; 8(5):2348-56. [DOI:10.19070/2377-8075-21000462]
3. Jamalian M, Sharafkhah M, Solhi H, Ghorbani A. [Prevalence of fingerprint patterns in different abo blood groups (Persian)]. Sci J Forensic Med. 2014; 20(3):119-25. [Link]
4. Polani PE, Polani N. Chromosome anomalies, mosaicism and dermatoglyphic asymmetry. Ann Hum Genet. 1969; 32(4):391-402. [DOI:10.1111/j.1469-1809.1969.tb00091.x] [PMID]
5. Tadesse A, Gebremickael A, Merid M, Wondmagegn H, Melaku T, Ayele T, et al. Evaluation of dermatoglyphic features of type 2 diabetic patients as compared to non-diabetics attending hospitals in Southern Ethiopia. Diabetes Metab Syndr Obes. 2022; 15:1269-80. [DOI:10.2147/DMSO.S356728] [PMID]
6. Kakkeri SR, Attar H, Khan J. Correlation between fingerprint patterns in type-II diabetes mellitus. Al Ameen J Med Sci 2018; 11(03):161-5. [Link]
7. Pasha MI, Zeba A, Ahmed MM, Sarwari KN. A study of the dermatoglyphic pattern in essential hypertension subjects in Kalaburagi test. Ind J Clin Anatomy Physiol. 2021; 8(2):102-5. [DOI:10.18231/j.ijcap.2021.024]
8. Sariri E, Kashanian M, Vahdat M, Yari S. Comparison of the dermatoglyphic characteristics of women with and without breast cancer. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2012; 160(2):201-4. [DOI:10.1016/j.ejogrb.2011.11.001] [PMID]
9. Supe S, Milicić J, Pavićević R. Analysis of the quantitative dermatoglyphics of the digito-palmar complex in patients with multiple sclerosis. Coll Antropol. 1997; 21(1):319-25. [PMID]
10. Bhardwaj N, Bhardwaj P, Tewari V, Siddiqui MS. Dermatoglyphic analysis of fingertip and palmer print patterns of obese children. Int J Med Sci Public Health. 2015; 4(7):946-9 [DOI:10.5455/ijmsph.2015.25122013194]
11. Samiee RF, Ziaee A, Qambarian A, Mirmiran P, Momenan A, Azizi F. [Association between risk factors of cardiovascular diseases and obesity among Tehranian women: Tehran Lipid and Glucose Study (TLGS) (Persian)]. Iran J Endocrinol Metab. 2012; 14(2):101-8. [Link]
12. Azadbakht L, Mirmiran P, Azizi F. [Prevalence and associates of obesity in Tehran adults: Tehran lipid and glucose study (Persian)]. Iran J Endocrinol Metab. 2004; 5(4):379-87. [Link]
13. Islami F, Saghebjoo M, Kazemi T. [Effect of gym and home-based combined training on indicators of central obesity and quality of life in men with primary hypertension (Persian)]. J Health Res Commun. 2023; 8(4):60-76. [Link]
14. kazemi A, Naderi Pour K. [The effects of 8 weeks of aerobic training on serum levels of chemerin and omentin in overweight women (Persian)]. J Health Res Commun. 2019; 4(4):32-40. [Link]
15. Karimi N. [Investigation of abdominal obesity prevalence and cardiovascular fitness among the citizens of Babolsar, Iran, in 2017 (Persian)]. J Health Res Commun. 2017; 3(3):70-81. [Link]
16. WHO Expert Consultation. Appropriate body-mass index for Asian populations and its implications for policy and intervention strategies. Lancet. 2004; 363(9403):157-63.  [DOI:10.1016/S0140-6736(03)15268-3] [PMID]
17. Mukhaiyar R. Analysis of Galton-Henry classification method for fingerprint database FVC 2002 and 2004. Int J GEOMATE. 2017; 13(40):118-23. [DOI:10.21660/2017.40.92748]
18. Cummins H, Midlo C. Finger prints, palms and soles: an introduction to dermatoglyphics. New York: Dover Publications; 1961. [Link]
19. Abdulla SA, Abdulrahman HA, Alageedi NM, Al-Shammari MJI. The dermatoglyphics, health and diseases in last ten years› review. J Riset Ilmu Farmasi Kesehatan. 2025; 3(3):1-8. [DOI:10.61132/obat.v3i3.1225]
20. Brijendra S, Renu G, Dushyant A, Rajneesh G, Sunil K. Dermatoglyphic's in Congenital Cardiac Disease. Acta Med Iran. 2016; 54(2):119-23. [PMID]
21. Hirsch W. Dermatoglyphics and creases in their relationship to clinical syndromes: A diagnostic criterion?. In: Mavalwala J, editor. Dermatoglyphics, An international perspective. Pragu:  Mouton The Hague; 1978. [DOI:10.1515/9783110800005.263]
22. Pertille F, Alberti A, de Jesus JA, da Silva BB, Sousa R, de Abreu GR, et al Fingerprint patterns in women with type 2 diabetes mellitus: Computerized dermatoglyphic analysis. Acta Sci. Health Sci. 2023; 45(1):e61110. [DOI:10.4025/actascihealthsci.v45i1.61110]
23. Ahmad Wmail Z. The connection between unhealthy weight and patterns of fingerprints. J Mol Biol. 2024; 1-4. [Link]
24. Smail HO, Smail KA, Amin SO. Relationship between pattern of fingerprints and obesity. J Experiment Mol Biol. 2020; 21(1):27-33. [Link]
25. Pasetti SR, Gonçalves A, Padovani CR. Dermatóglífos de mulheres obesas brasileiras. Medicina. 2012; 45(4):452-9. [DOI:10.11606/issn.2176-7262.v45i4p452-459]
26. Oladipo GS, Afolabi EO, Esomonu C. Dermatoglyphic patterns of obese versus normal-weight Nigerian individuals. Biomed Int. 2010; 1(2):66-9. [Link]
27. Jayasree s. Dermatoglyphics: A comparative case study in patients with diabetes, hypertension and hypercholesterolemia. J Emerg Technol Innovat Res. 2022; 9(9):608-18. [Link]