fa ارتباط تقاضا–منابع شغلی و توانایی کار معلمان: بررسی نقش راهبردهای انتخاب، بهینه‌سازی و جبران بهداشت حرفه ای Occupational Health پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>مقدمه و هدف</strong>: تناسب توانایی‌های فردی با تقاضاهای شغلی برای حفظ عملکرد و سلامت کارکنان ضروری است. معلمان به‌دلیل نقش کلیدی در آموزش و تربیت، نیازمند سطح بالایی از توانایی کار هستند. این پژوهش با هدف ارزیابی توانایی کار معلمان، بررسی تأثیر تقاضاها و منابع شغلی بر آن، و تعیین نقش میانجی راهبردهای انتخاب، بهینه‌سازی و جبران (SOC) انجام شد.<br> <strong>روش کار</strong>: این مطالعه مقطعی-تحلیلی در میان ۳۱۰ معلم شهرستان گلبهار با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل شاخص توانایی کار (WAI)، پرسش‌نامه روان‌اجتماعی کپنهاگ نسخه سوم (COPSOQ III) و مقیاس (SOC) بودند. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS نسخه 22 و AMOS نسخه 24 تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد توانایی کار در میان معلمان در سطح مطلوبی قرار دارد، به‌طوری‌که 8/4 درصد از آنان در سطح متوسط، 43/2 درصد در سطح خوب و 48/4 درصد در سطح عالی قرار گرفتند. یافته‌ها حاکی از وجود تفاوت معنادار میان سطوح مختلف تقاضاها و منابع شغلی از نظر توانایی کار بود، به‌گونه‌ای‌که برخورداری از منابع شغلی بیشتر با نمرات بالاتر توانایی کار همراه بود (0/05>P). همچنین، راهبردهای (SOC) رابطه مثبت و معنی‌داری با توانایی کار داشتند (&beta;=0/18, P=0/003). بااین‌حال، اثر غیرمستقیم و نقش میانجی راهبردهای (SOC) در رابطه بین تقاضاها&ndash;منابع شغلی و توانایی کار در مدل معادلات ساختاری از نظر آماری معنادار نبود.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: معلمان موردمطالعه از سطح مطلوبی از توانایی کار برخوردار بودند. راهبردهای انتخاب، بهینه‌سازی و جبران (SOC) با توانایی کار رابطه مثبت داشتند و می‌توانند به‌عنوان عاملی مرتبط با حفظ توانایی کار مورد توجه قرار گیرند. اگرچه تقاضاها و منابع شغلی در سطح توصیفی با توانایی کار مرتبط بودند، اما اثرات مستقیم و غیرمستقیم آن‌ها در مدل معادلات ساختاری معنادار نبود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction and Purpose</strong>: The fit between individual capabilities and job demands is essential for maintaining employees&rsquo; performance and health. Teachers, due to their key role in education and upbringing, require a high level of work ability. This study was conducted to assess work ability among teachers, examine the association between job demands and job resources and work ability, and determine the mediating role of selection, optimization, and compensation (SOC) strategies.<br> <strong>Methods</strong>: This cross-sectional analytical study was conducted among 310 teachers working in public and non-public primary and secondary schools in Golbahar County selected using multistage sampling. Data were collected through the Work Ability Index (WAI), the Copenhagen Psychosocial Questionnaire (COPSOQ III), and the Selection, Optimization, and Compensation (SOC) Questionnaire . Descriptive statistics, the Kruskal&ndash;Wallis and Mann&ndash;Whitney U tests, and structural equation modeling (SEM) were used to examine direct and indirect relationships among variables. Data were analyzed using SPSS software, version 22 and AMOS software version 24.<br> <strong>Results</strong>: No participant was classified as having poor work ability. Overall, 8.4% of teachers had moderate work ability, 43.2% had good work ability, and 48.4% had excellent work ability, indicating that more than 90% of participants were in the good or excellent categories. Significant differences in job demands&ndash;resources (JD-R) scores were observed across work ability categories (P=0.047). Post hoc analysis showed that only teachers with good and excellent work ability differed significantly in JDR scores (P=0.024). SOC strategies were significantly and positively associated with work ability (&beta;=0.18, P=0.003). However, the indirect mediating effect of SOC strategies on the relationship between job demands&ndash;resources and work ability was not statistically significant in the structural equation model.&nbsp;<br> <strong>Conclusion</strong>: Teachers generally demonstrated favorable levels of work ability. SOC strategies were positively associated with work ability and may contribute to the maintenance of work ability under job-related pressures. Although job demands and job resources were associated with work ability at the descriptive level, their direct and indirect effects were not statistically significant in the structural equation model.</div> توانایی کار, منابع شغلی, تقاضاهای شغلی, راهبردهای SOC , عوامل روانی–اجتماعی, معلمان Work ability, Job resources, Job demands, SOC strategies, Psychosocial factors, Teachers  22 34 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4633-7&slc_lang=fa&sid=1 Afsaneh Barahampoor افسانه براهام‌پور afsanebarahampour@yahoo.com 100319475328460015005 0009-0001-6871-7302 No Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. siavash etemadinezhad سیاوش اعتمادی نژاد dr.setemadi@yahoo.com 100319475328460015006 100319475328460015006 No Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Hajiomid Kalteh حاجی امید کلته h.omid@mazums.ac.ir 100319475328460015007 100319475328460015007 Yes Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. roya nikbakht رویا نیکبخت roya.nikbakht2011@gmail.com 100319475328460015008 100319475328460015008 No Department of Biostatistics, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران solale ramzani سلاله رمضانی solale.ramzany@gmail.com 100319475328460015009 100319475328460015009 No Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.