fa بررسی کیفیت هیدروژئوشیمیایی و بهداشتی آب زیرزمینی شهرستان رامیان، استان گلستان بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: right direction: rtl"> <p dir="RTL" style="margin-right: 40px text-align: justify"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:15.0pt"><span style="vertical-align:middle"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.25pt">مقدمه و هدف:</span></span></span></b><b> </b><span lang="FA"><span style="color:black">بررسی کیفیت آب گامی مهم در جهت استفاده بهینه و مناسب از منابع آب برای شرب و همچنین انتخاب الگوی کشت مناسب و سازگار با کیفیت آب می</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">باشد. از این رو ضرورت مطالعه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ی ویژگی</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های کیفی آب در برنامه</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های مدیریت منابع آب به شدت مورد توجه قرار گرفته است.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:15.0pt"><span style="vertical-align:middle"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">روش کار</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">:</span></span></span></b> <span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">در مطالعه</span></span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">&lrm;</span></span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">ی حاضر، کیفیت هیدروژئوشیمیایی منابع آب زیرزمینی در شهرستان رامیان استان گلستان از نظر شرب و کشاورزی مطالعه شده است. به این منظور از 15 ویژگی</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> کیفی 13 حلقه چاه سازمان آب منطقه</span></span><span dir="LTR" style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">ای استان گلستان در دو فصل کم</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">آبی و پرآبی سال </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">1391-1390</span></span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">، به</span></span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">&lrm;</span></span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">عنوان داده</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">های ورودی استفاده شد. ویژگی</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">ها و نمودارهای تعیین کیفیت آب با استفاده از نرم</span></span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">&lrm;</span></span></span><span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">افزارهای </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">Aq.qa</span></span></span> <span lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">و</span></span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">Aqua Chem</span></span></span><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> ارزیابی شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:15.0pt"><span style="vertical-align:middle"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">یافته</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA"><span style="color:black">ها:</span></span></b><span lang="FA"><span style="color:black"> آب</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">زیرزمینی</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">در</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">منطقه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ی مورد مطالعه در رده</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ی آب</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های سخت و خیلی سخت قرار دارند. کاتیون</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">ها و آنیون</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های اصلی درآب به ترتیب </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Na</span></span>^{<span dir="LTR"><span style="color:black">+ </span></span>}<span dir="LTR"><span style="color:black">></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Ca</span></span>^{<span dir="LTR"><span style="color:black">2+ </span></span>}<span dir="LTR"><span style="color:black">></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Mg</span></span>^{<span dir="LTR"><span style="color:black">2+</span></span>} <span lang="FA"><span style="color:black">و</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black">HCO</span></span>_{<span dir="LTR"><span style="color:black">3</span></span>}^{<span dir="LTR"><span style="color:black">-</span></span>}<span dir="LTR"><span style="color:black">></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">SO</span></span>_{<span dir="LTR"><span style="color:black">4</span></span>}^{<span dir="LTR"><span style="color:black">2-</span></span>}<span dir="LTR"><span style="color:black">></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Cl</span></span>^{<span dir="LTR"><span style="color:black">-</span></span>}<span style="color:black"> می</span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">باشند</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">.</span></span><span style="color:black"> بر</span> <span lang="FA"><span style="color:black">اساس نمودار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Piper</span></span><span style="color:black"> رخساره هیدروشیمیایی غالب منطقه از نوع </span><span dir="LTR"><span style="color:black">Na-HCO</span></span>_{<span dir="LTR"><span style="color:black">3</span></span>}<span style="color:black"> می</span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">باشد. بررسی شاخص شوری نیز نشان داد که اکثر نمونه</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های آب در دو فصل در کلاس متوسط قرار داشتند. با توجه به شاخص کیفی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">Willcox</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">و</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black">Schueller</span></span> <span lang="FA"><span style="color:black">آب</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">های زیرزمینی برای مصرف کشاورزی در حد متوسط و از نظر شرب مناسب می</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">باشند و از نظر کشاورزی 77 درصد نمونه</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">ها در رده </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">C</span></span>_{<span dir="LTR"><span style="color:black">3</span></span>}<span dir="LTR"><span style="color:black">-</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">S</span></span>_{<span dir="LTR"><span style="color:black">1</span></span>}<span style="color:black"> قرار دارند.</span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:15.0pt"><span style="vertical-align:middle"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:black">نتیجه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span></b><b><span lang="FA"><span style="color:black">گیری</span></span></b><b><span dir="LTR"><span style="color:black">:</span></span></b> <span lang="FA"><span style="color:black">داده</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">های مطالعه</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ی حاضر نشان می</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">دهد که یکی از مشکلات مهم منابع آبی موجود در شهرستان رامیان برای آبیاری، مقدار زیاد نمک</span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA"><span style="color:black">ها می</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">باشد. این مقدار زیاد سبب کاهش رشد محصول و یا حتی جلوگیری از رشد برخی محصول</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">ها می</span></span><span dir="LTR" lang="FA"><span style="color:black">&lrm;</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">شود. در صورت عدم مدیریت مصرف منابع آبی در این منطقه پس از گذشت زمانی اندک خاک منطقه آسیب خواهد دید.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</p> <p dir="RTL" style="margin-right:1.0cm"></p></div> <div style="text-align: left"> <p class="title1" style="text-align: justify direction: ltr unicode-bidi: embed"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:15pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><b><span lang="EN-GB" style="letter-spacing:-.1pt">Introduction and purpose: </span></b>Investigation of water quality is an important step toward the suitable use of potable water supplies and choosing the proper agriculture model. Hence, the need for the study of water quality has been increasingly addressed in the water resources management programs.<span dir="RTL" style="font-size:11.0pt" lang="FA"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:15pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><b><span lang="EN-GB" style="letter-spacing:-.1pt">Methods: </span></b>In this study, hydro-geochemical quality of groundwater resources for drinking and agricultural purposes has been studied in Ramian, Golestan province, Iran. Fifteen qualitative characteristics of the 13 wells of Water Organization of Golestan province in two dry and wet seasons were analyzed during 2011-2012. The quality and diagrams demonstrating water quality were evaluated using Aua Chem and Aq-qa softwares.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:15pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><b><span lang="EN-GB" style="letter-spacing:-.1pt">Results: </span></b>Groundwater in the study area was classified as hard and very hard. The main cations and anions were Na⁺>Ca²⁺> Mg²⁺ and HCO₃^-> SO₄^2->Cl^-. Based on piper diagram, the dominant hydro-chemical facies of water was Na-HCO₃. Salinity index of water indicated that most of the samples in the two seasons were in the average class. According to Schuler and Wilcox groundwater quality index, water was moderately suitable and suitable for agriculture and drinking, respectively. In addition, 77% of the cases were in C₃-S₁ category.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:15pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"><span style="color:black"><b><span lang="EN-GB" style="letter-spacing:-.1pt">Conclusion: </span></b>High salinity is one of the most important problems of water supply in Ramian for irrigation, which can reduce plant growth or even stop the growth of some plants. Inadequate water resources management can damage the soil in the near future.</span></span></span></span></p> </div> آب شرب, آبیاری, شاخص شوری, کیفیت آب, مدیریت کیفیت آب Drinking water, Irrigation, Salinity index, Water quality, Water resources management 41 52 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3482-1&slc_lang=fa&sid=1 Fahimeh Fhanduzi فهیمه خاندوزی 100319475328460010349 100319475328460010349 No Environmental Health Department, Zanjan University, Zanjan, Iran کارشناس ارشد، گروه علوم محیط زیست، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Abolhossein Pari Zanganeh عبدالحسین پری زنگنه dr.udadban@goums.ac.ir 100319475328460010350 100319475328460010350 No Associate Professor, Environmental Health Department, Zanjan University, Zanjan, Iran دانشیار، گروه علوم محیط زیست، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Abbasali Aamani عباسعلی زمانی 100319475328460010351 100319475328460010351 No Assistant Professor, Environmental Health Department, Zanjan University, Zanjan, Iran استادیار، گروه علوم محیط زیست، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Yousef Dadban Shahamat یوسف دادبان شهامت ydadban@gmail.com 100319475328460010352 100319475328460010352 Yes Assistant Professor, Environmental Health Research Center, Environmental Health Engineering Department, School of Health, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran استادیار، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران