fa پیش بینی آلودگی هوای ناشی از ترافیک در راه های برون شهری با مدلسازی آلاینده ازن به روش رگرسیون بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <span dir="LTR"></span><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">مقدمه و هدف:</span></span></strong> <span style="color:black;">امروزه عوامل آلودگی هوای ناشی از ترافیک به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">عنوان مخرب محیط</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">زیست طبقه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">بندی می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شوند. با توجه به افزایش شهرنشینی و رشد روزافزون خودروها و تردد و جابه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">جایی مسافران و شهروندان بین شهرها، باید با بررسی علمی و عملی، سیستم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های حمل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ونقل با دخالت علم ریاضی و سیستم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های هوشمند به سمت توسعه پایدار و داشتن هوا و حمل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ونقلی سالم حرکت کنند. هدف این مقاله </span><span style="color:black;">برر</span><span style="color:black;">سی </span><span style="color:black;">اثر</span> <span style="color:black;">پارامترهای</span> <span style="color:black;">ترافیکی</span> <span style="color:black;">حمل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ونقل</span> <span style="color:black;">بر</span> <span style="color:black;">آلودگی هوای</span> <span style="color:black;">راه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها</span><span style="color:black;">ی برون</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شهری در محور ساری-قائم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شهر در استان مازندران </span><span style="color:black;">با</span> <span style="color:black;">توجه </span><span style="color:black;">به</span> <span style="color:black;">پارامترهای</span> <span style="color:black;">جوی و آلاینده ازن </span><span style="color:black;">است.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">روش کار: </span></span></strong><span style="color:black;">در این تحقیق به تحلیل و مدل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">سازی غلظت آلاینده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;"> ازن در محور برون</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شهری ساری-قائم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شهر پرداخته شد. بدین ترتیب عوامل تأثیرگذار بر غلظت آلاینده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها بر پایه آمار ترافیکی و جوی مشخص و رابطه بین متغیرهای تردد، سرعت متوسط، میزان بارش، دما، رطوبت و سرعت باد و درنهایت رابطه آن</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها با میزان آلودگی هوا بررسی شد. سپس با استفاده از نرم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">افزار </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SPSS</span></span><span style="color:black;"> نسخه 16 و روش رگرسیون، مدلی ارائه شد که قادر خواهد بود در خیابان</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های برون</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شهری، غلظت آلاینده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;"> ازن را با دقت مناسبی برای سال</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های آتی تخمین بزند.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:.05pt;"><span style="color:black;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.05pt;"><span style="color:black;">ها: </span></span></strong><span style="color:black;">با توجه به مدل ارائه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده برای آلاینده ازن، از میان متغیرهای موجود، میزان دما، میزان تردد و سرعت باد، بیشترین اثرگذاری را بر آلاینده ازن دارند. همچنین نتایج به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دست</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">آمده از اعتبارسنجی، میزان موفقیت مدل در تخمین آلودگی را نشان داده است. در این تحقیق سطح معنی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">داری رگرسیون بیش از 95 درصد بوده است. همچنین میزان مشارکت 90 درصدی داده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها برای آلاینده ازن در ارائه مدل، حد بسیار مطلوبی بوده است.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گیری:</span></span></strong><span style="color:black;"> با توجه به نتایج، مدل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">سازی به روش رگرسیون و استفاده از نرم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">افزار </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SPSS</span></span><span style="color:black;"> برای تخمین آلاینده ازن روش مناسبی است. مدل ارائه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">تواند در طراحی و احداث راه باعث کنترل و مدیریت انتشار آلودگی شود.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span></span> <strong>Introduction and purpose:</strong> Nowadays, traffic-induced air pollution factors are classified as destructive to the environment. Regarding an increase in urbanization and the number of cars, transportation, and movement of passengers and citizens between cities, transportation systems should utilize mathematics scientifically and intelligent systems practically to move towards sustainable development and benefit from healthy air and transportation. This study aimed to investigate the effect of traffic parameters on air pollution of the suburban route of Sari-Qaemshahr road in Mazandaran province, Iran, regarding the atmospheric variables and ozone pollutants.<br> <strong>Methods:</strong> This study analyzed and modeled the ozone pollutant concentrations in the suburban route of Sari-Qaemshahr road. Moreover, the factors affecting the concentration of pollutants based on traffic and climate statistics were determined in this study. Additionally, it was attempted to investigate the relationship of air pollution with traffic variables, average speed, rainfall, temperature, humidity, and wind speed. Subsequently, SPSS software (version 16) and regression method were used to present a model that will be able to estimate the concentration of ozone pollutants on suburban roads with appropriate accuracy for the coming years.<br> <strong>Results: </strong>According to the proposed model for ozone pollutants, among the available variables, temperature, traffic volume, and wind speed had the greatest impact on ozone pollutants. Moreover, the results obtained from the validation showed the success rate of the proposed model in estimating pollution. In this study, the level of regression significance was above 95%. In addition, the 90% data contribution rate for ozone pollutants in the model has been satisfying.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results, the modeling by a regression method and SPSS software is a suitable method for estimating ozone pollutants. The proposed model can control and manage pollution emissions in road design and construction. ازن, آلودگی هوا, ترافیک, رگرسیون, سرعت Air pollution, Ozone, Regression, Speed, Traffic 55 64 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4839-1&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Darvishi غلامرضا درویشی gholamreza_darvishi1275@yahoo.com 10031947532846006746 10031947532846006746 No PhD Candidate, Department of Environmental Engineering, Faculty of Civil Engineering, K.N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran دانشجوی دکتری، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Daryush Yousefi Kebria داریوش یوسفی کبریا dykebria@nit.ac.ir 10031947532846006747 10031947532846006747 No Associate Professor, Department of Environmental Engineering, Faculty of Civil Engineering, Babol Noshirvani University of Technology, Babol, Iran دانشیار، گروه مهندسی محیطزیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران Majid Ehteshami مجید احتشامی m.ehtesham@yahoo.com 10031947532846006748 10031947532846006748 No Associate Professor, Department of Environmental Engineering, Faculty of Civil Engineering, K.N. Toosi University of Technology, Tehran, Iran دانشیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران Mahdi Asadi-Ghalhari مهدی اسدی قالهری mehdi.asady@gmail.com 10031947532846006749 10031947532846006749 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران Farshad Golbabaei Kootenaei فرشاد گلبابائی کوتنائی farshadgolbabaei@yahoo.com 10031947532846006750 10031947532846006750 Yes Postdoc Researcher, Department of Environmental Engineering, Faculty of Environment, Campus of Engineering, University of Tehran پژوهشگر پسادکتری، گروه مهندسی محیطزیست، دانشکده محیطزیست، پردیس دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران