fa مشکلات مدیریت پسماندهای روستایی در شمال غرب ایران (سال 1396): ارائه الگوی مناسب برای مدیریت با مشارکت ذینفعان بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">مقدمه و هدف:</span></span></strong> <span style="color:black;">مدیریت پسماندها بخصوص پسماندهای روستایی یکی از نگرانی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های عمده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ی زیست</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">محیطی و بهداشتی و مؤلفه مهم در حفظ سلامت است. مطالعه حاضر با هدف اطلاع از وضعیت و مشکلات مدیریت پسماندهای روستایی و مقایسه آن با گذشته در مناطق روستایی شهرستان تبریز در شمال غرب کشور در سال 1396 انجام شد.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">روش کار: </span></span></strong><span style="color:black;">وضعیت مدیریت پسماند در 20 روستا دارای خانه بهداشت با جمعیت بیشتر از 500 نفر، از طریق بازدیدهای میدانی، تکمیل چک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">لیست اصلاح</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده حسام و همکاران، مصاحبه با دهیاران و بررسی اطلاعات مدنظر از مرکز بهداشت استان آذربایجان شرقی تحلیل شد.<span style="letter-spacing:-.1pt;"></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">ها: </span></span></strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">تمام روستاها برای مدیریت پسماند متولی مشخصی داشتند. در مقایسه با شاخص</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">های سال 1389، تمام مؤلفه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">های مرتبط با مدیریت پسماند بهبود نسبی یافته بود. در این خصوص وجود دهیاری در روستا کاملاً مؤثراست. برای جمع</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">آوری پسماندها در 20 و 25 درصد از روستاها به ترتیب دو مرتبه و یک مرتبه در هفته در ساعات غیرمشخص مراجعه می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">شد. لذا اهالی مجبور به رهاسازی پسماند در سطح روستا می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">شدند که باعث پراکندگی پسماندها و آلودگی محیط می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">شود. تفکیک از مبدأ و بازیافت وضعیت مطلوبی نداشت. در مدیریت فضولات حیوانی به</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">ویژه در روستاهای بدون طرح هادی، مشکلات عدیده</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">ای به چشم می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">خورد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گیری:</span></span></strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;"> اگرچه پیشرفت</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">های خوبی در مدیریت پسماندهای روستایی صورت گرفته است، با توجه به مشکلات موجود، آموزش دهیاران در حیطه مدیریت پسماند و آموزش مردم به</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">عنوان یکی از ذی</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">نفعان اصلی درخصوص تفکیک از مبدأ و تولید کمپوست و ورمی کمپوست می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">تواند گره</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گشای مشکلات باشد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span></span> <span dir="RTL"></span><strong>Introduction and purpose:</strong> The management of rural waste is one of the major environmental and health concerns and an important component in maintaining health. The aim of this study was to become aware of the status and problems of rural waste management and compare it to the past in Tabriz villages in the northwest of Iran during 2017.<br> <strong>Methods:</strong> The condition of waste management in 20 villages with health houses and populations of over 500 individuals was analyzed through field visits, completion of the modified checklist of Hesam et al., interviews with village managers, and review of information from East Azerbaijan Health Center<span dir="RTL">.</span>&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Results: </strong>All the surveyed villages had a specific trustee for waste management. All the components related to waste management were relatively improved, compared to the indicators reported for 2010. In this regard, the presence of a village manager (i.e., Dehyari) is completely effective. Waste collection is conducted in 20% and 25% of the villages twice and once a week at unspecified times, respectively. Therefore, the residents were forced to release the waste in the village leading to the dispersal of waste and environmental pollution. The status of separation from source and recycling was not favorable. There were many problems with animal waste management, especially in villages without a master plan.<br> <strong>Conclusion:</strong> Although good progress has been achieved in the field of rural waste, due to the existing problems, training village managers in the field of waste management and educating individuals as one of the main stakeholders in waste segregation and compost and vermicompost production can solve these problems. آلودگی محیط زیست, بهداشت محیط, پسماند روستایی, فضولات حیوانی, مدیریت پسماند Animal waste, Environmental health, Environmental pollution, Rural waste, Waste management 20 32 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4837-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Rahimzadeh حسین رحیم زاده hossein.rahimzadeh00@gmail.com 10031947532846006804 10031947532846006804 No Tabriz Health Center, Tabriz, Iran مرکز بهداشت شهرستان تبریز، تبریز، ایران Mohammad Mosaferi محمد مسافری mmosaferi@yahoo.com 10031947532846006805 10031947532846006805 Yes Tabriz Health Services Management Research Center, Tabriz, Iran مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی تبریز، تبریز، ایران Hassan Taghipour حسن تقی پور hteir@yahoo.com 10031947532846006806 10031947532846006806 No Health and Environment Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مرکز تحقیقات سلامت و محیط زیست، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Gholamhosein Safari غلامحسین صفری hsafari13@yahoo.com 10031947532846006807 10031947532846006807 No Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران