fa بررسی رفتار پیشگیری از سرطان کولورکتال بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی پزشکی اجتماعی Social Medicine گزارش کوتاه Brief Report <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">مقدمه و هدف:</span></span></strong> <span style="color:black;">بروز سرطان کولورکتال در مردان ایرانی رتبه سوم و در زنان رتبه چهارم را به خود اختصاص داده است.</span> <span style="color:black;">شواهد نشان می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دهد آگاهی و باورها در زمینه عوامل خطر و بیماری</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">طور معنی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">داری با انجام رفتارهای غربالگری مرتبط است.</span> <span style="color:black;">مطالعه حاضر به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">منظور بررسی رفتار پیشگیری از سرطان کولورکتال بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی اجرا شد.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">روش کار: </span></span></strong><span style="color:black;">مطالعه حاضر از نوع مقطعی در سال 1398 در شهر بهشهر روی 382 نفر به روش نمونه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">گیری خوشه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ای تصادفی انجام شد. </span><span style="color:black;">ابزار جمع</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">آوری داده</span><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><span style="color:black;">ها، پرسش</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">نامه استاندارد چمپیون (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Champion Health Belief Model Scale</span></span><span style="color:black;">) </span><span style="color:black;">با ضریب آلفای کرونباخ 80 درصد بود که </span><span style="color:black;">شامل 36 عبارت و 6 بُعد حساسیت درک شده، شدت درک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده، منافع درک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده، موانع درک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده، آگاهی و خودکارآمدی بود.</span> <span style="color:black;">داده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های جمع</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">آوری</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده در نرم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">افزار </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">SPSS</span></span><span style="color:black;"> نسخه 17 با استفاده از آزمون</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های آماری توصیفی و رگرسیون تجزیه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">وتحلیل شدند.</span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">ها: </span></span></strong><span style="color:black;">بیشتر از نیمی از جمعیت پژوهش (65/8 درصد) اطلاعی از اجرای برنامه نداشته</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">اند. فقط 2/6 درصد از این برنامه استفاده کردند.</span> <span style="color:black;">در بین سازه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های مدل شدت درک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شده با 0/422 بیشترین میزان پیشگویی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">کنندگی و خودکارآمدی با کمترین مقدار (0/226) در پیشگویی رفتار مؤثر بودند.</span><br> <strong><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">نتیجه</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گیری:</span></span></strong><span dir="RTL"><span style="color:black;"> به نظر می</span></span><span style="color:black;">‌</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">رسد آگاهی عامل مؤثری در اقدام نسبت به برنامه غربالگری سرطان کولورکتال باشد. مداخلات در سطوح مختلف به منظور افزایش آگاهی و دسترسی جامعه به برنامه</span></span><span style="color:black;">‌</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">های پیشگیری ضرورت دارد. بهتر است برای ارتقای رفتارهای سلامت در جامعه از نظریه</span></span><span style="color:black;">‌</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">ها و مدل</span></span><span style="color:black;">‌</span><span dir="RTL"><span style="color:black;">های ارتقای سلامت استفاده شود</span></span></span></span> <strong>Introduction and purpose:</strong> Colorectal cancer is the third and fourth common type of cancer among Iranian males and females, respectively. According to previous studies, awareness and belief regarding the risk factors of this disease have a significant association with screening behaviors. The present study aimed to investigate the behavior of colorectal cancer prevention based on the health belief model.<br> <strong>Methods:</strong> The present descriptive cross-sectional study was performed on 382 people in rural and urban areas of Behshahar City, Iran during 2019-20. The participants were selected using the random cluster sampling and the required data were collected using Standard Champion Questionnaire, consisting of 36 phrases and 6 dimensions, including perceived sensitivity, perceived intensity, perceived benefits, perceived barriers, awareness, and self-efficacy. The collected data were analyzed in SPSS software (version 17) using frequency, mean, standard deviation, correlation coefficient, and regression coefficient.<br> <strong>Results: </strong>The majority of the research population (65.8%) were not aware of the implementation of the program and only 2.6% of them participated in it. The perceived intensity with a regression coefficient of 0.422 was the most predictive factor, while self-efficacy with the lowest value (b=0.226) was the least effective factor in the prediction of preventive behaviors.<br> <strong>Conclusion: </strong>Awareness seems to be an effective factor in the practice of screening for colorectal cancer. Interventions at various levels are necessary to increase public awareness and access to prevention programs. It is recommended to use theories and models of health promotion to promote health behaviors in society. آگاهی, سرطان کولون, غربالگری, مدل اعتقاد بهداشتی Awareness, Colon cancer screening, Health belief model (HBM) 67 73 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4788-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahjahan Bazazi ماه جهان بزازی - 10031947532846006189 10031947532846006189 No Department of Community-Based Education of Health Sciences, Virtual School of Medical Education and Management, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش جامعه نگر، دانشکده مجازی آموزش پزشکی و مدیریت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Sareh Shakerian ساره شاکریان sarehshakerian@gmail.com/sareh.shakerian@sbmu.ac.ir 10031947532846006190 10031947532846006190 Yes Departments of Community-Based Education of Health Sciences, Virtual School of Medical Education and Management, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آموزش جامعه نگر علوم سلامت، دانشکده مجازی آموزش پزشکی و مدیریت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران