fa بررسی تنوع زیستی و پراکندگی جغرافیایی کنه ها در اهواز، جنوب غربی ایران، سال 1397 حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">مقدمه و هدف:</span></span></strong> <span style="color:black;">کنه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">عنوان ناقلین بیولوژیک و مخازن بیماری</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">هایی مانند تب خونریزی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دهنده کریمه- کنگو، نقش مهمی در انتقال عوامل بیماری</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">زا به انسان و حیوانات دارند. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف تعیین شاخص</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های تنوع زیستی، پراکندگی و فون ناقلین بیماری تب خونریزی</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دهنده کریمه- کنگو در </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شهر اهواز در سال 7931 انجام شد.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">روش کار: </span></span></strong><span style="color:black;">در مطالعه توصیفی- مقطعی حاضر کنه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها در دو فصل بهار و پاییز از سر، گوش، کشاله ران، زیر دم و اطراف مقعد بدن 782 راس گاو، گوسفند و بز جمع</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">آوری و شناسایی شدند. شاخص</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های زیستی بر حسب نوع میزبان محاسبه گردید. نقشه فراوانی کنه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها نیز با استفاده از نرم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">افزار </span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">ArcGIS 10.4</span></span></span> <span style="color:black;">ترسیم شد.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">ها: </span></span></strong><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">به</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">طور کلی در این مطالعه پنج گونه کنه از سه جنس شناسایی شدند. فراوانی گونه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">های هیالوما مارژیناتوم، هیالوما آناتولیکوم، ریپی</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">سفالوس بورسا، ریپی سفالوس سانگوینئوس و بوافیلوس آنولاتوس به</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">ترتیب معادل 21/25، 2/5، 61/25</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">، 11/25 و 3/75 درصد محاسبه گردید. با توجه به شاخص </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Shannon-Wiener</span></span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">، تنوع گونه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">ای میزبان بز از میزبان</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">های گاو و گوسفند کمتر است. همچنین براساس شاخص </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Simpson</span></span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">، تنوع گونه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">های غالب در میزبان بز از دو میزبان دیگر کمتر می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">باشد. علاوه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">براین، شاخص غنای گونه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">ای در میزبان گوسفند از میزبان</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="color:black;">های دیگر بیشتر است؛ اما شاخص یکنواختی گونه براساس نوع میزبان، برای میزبان گاو دارای بیشترین مقدار بود و معادل 0/789 محاسبه شد.</span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گیری:</span></span></strong><span style="color:black;"> بر مبنای نتایج می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">توان گفت که بین شاخص</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های تنوع زیستی و بیماری</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های منتقل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شونده توسط کنه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها ارتباط وجود دارد و این نتایج اطلاعات مفیدی را در راستای پیشگیری از بیماری</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ی منتقل</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">شونده توسط کنه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها در دسترس قرار می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دهد.</span></span><br> &nbsp; <strong>Introduction and purpose:</strong> Ticks as biological vectors and reservoirs of diseases, such as Crimean-Congo hemorrhagic fever (CCHF), have an important role in the transmission of pathogens to humans and animals. In this regard, this study aimed to determine the biodiversity indices, distribution, and fauna of the vectors of CCHF in Ahvaz, Iran.<br> <strong>Methods:</strong> The tick samples were collected and identified from the head, ear, groin, under the tail, and around the rectum of cattle, sheep, and goats in spring and autumn. Biodiversity indices were calculated based on the host type. Moreover, the frequency map of the ticks was drawn using ArcGIS software (version 10.4).<br> <strong>Results: </strong>A total of 287 livestock were examined in this descriptive cross-sectional study. Overall, five species of tick were identified from three genera. Frequency rates of <em>Hyalomma marginatum, Hyalomma anatolicum</em>, <em>Rhipicephalus bursa</em>, <em>Rhipicephalus sanguineus,</em> and <em>Boophilus annulatus</em> were calculated as 21.25%, 2.5%, 61.25%, 11.25%, and 3.75%, respectively. According to the Shannon-Weiner index, the species diversity of the goat host was less than that of the hosts of cow and sheep. In addition, based on the Simpson index, the diversity of dominant species in the goat host was less than that of the other two hosts. Furthermore, the species richness index in sheep host was the highest among the hosts. However, the evenness index of the species based on the host type was calculated to be the highest equal to 0.789 for the host of the cow.<br> <strong>Conclusion: </strong>According to the obtained results, there was a relation between biodiversity indices and tick-borne diseases. The aforementioned relationship provides useful information in terms of preventing diseases transmitted by ticks.<br> &nbsp; تب هموراژیک کریمه- کنگو, پراکندگی, تنوع زیستی, فراوانی, کنههای سخت Abundance, Biodiversity, Crimean-congo hemorrhagic fever, Distribution, Hard ticks 61 72 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4745-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Rajaei فاطمه رجایی rajayi.fatemeh70@yahoo.com 10031947532846005638 10031947532846005638 No Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز Babak Vazirianzadeh بابک وزیریان زاده babakvazir@yahoo.co.uk 10031947532846005639 10031947532846005639 No Ahvaz Jundishapur University of Medical Science, Ahvaz, Iran دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Hossein Hamidinejat حسین حمیدی نجات hamidinejat@yahoo.com 10031947532846005640 10031947532846005640 No Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Elham Jahanifard الهام جهانی فرد jahanifard-e@ajums.ac.ir 10031947532846005641 10031947532846005641 Yes Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Hossein Nasiri حسین نصیری hossein.nasiri@gmail.com 10031947532846005642 10031947532846005642 No University of Tehran, Tehran, Iran دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران