fa پایش و مدلسازی غلظت و شاخص کیفیت ذرات گرد و غبار در هوای شهر گرگان در سال 1396 بهداشت Health پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">مقدمه و هدف:</span></span></strong><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">&nbsp; در مطالعات</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">اپیدمیولوژیک</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">پیشین، رابطه</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">نزدیک</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">ذرات</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">معلق</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">و</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">شیوع</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">مشکلات</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">تنفسی،</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">قلبی- عروقی،</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">انواع</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">سرطان</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">و</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">مرگ </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">و</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;"> میر مشخص شده و گزارش گردیده است که فضای</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">شهر</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">حاوی</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">آلاینده</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">های</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">منابع</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">ساکن</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">و</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">متحرک</span></span> <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">باشد. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف تعیین غلظت و وضعیت انتشار ذرات </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">PM_۱۰</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;"> و </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">PM_۲.۵</span></span>&nbsp; <span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">در هوای شهر گرگان در سال ۱۳۹۶ و ارائه راه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.15pt;"><span style="color:black;">کارهای مؤثر برای آن انجام شده است.</span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">روش کار: </span></span></strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">در پژوهش حاضر که از نوع مطالعات پایشی توصیفی- مقطعی می</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">باشد، غلظت آلاینده</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">های هوای شهر گرگان در هشت ایستگاه پراکنده در نقاط مختلف شهر طی یک سال از تیر ماه ۱۳۹۵ تا خرداد ۱۳۹۶ اندازه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گیری شد. سپس، نتایج سنجش ماهانه </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">PM_۲.۵</span></span> <span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">و </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">PM_۱۰</span></span> <span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">با استفاده از دستگاه پرتابل پس از محاسبه شاخص کیفیت و برآورد میزان اثر آن</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">ها بر سلامتی توسط نرم</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">افزار </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">AQI Calculator</span></span> <span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">(</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">Air Quality Index Calculator</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">) در سیستم </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">GIS</span></span> <span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">(</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">Geographic Information System</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">) پهنه</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">بندی گردید و با مقادیر استاندارد ایران و جهان مقایسه شد و در ادامه نسبت به ارائه راهکارهای کاهشی برای آن اقدام گردید. </span></span><br> <strong><span style="letter-spacing:.05pt;"><span style="color:black;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.05pt;"><span style="color:black;">ها: </span></span></strong><span style="color:black;">بیشترین مقدار </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">&nbsp;PM_۲.۵</span></span><span style="color:black;">و </span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_۱۰</span></span><span style="color:black;">در آذر ماه (۱۱۶ و ۷۶ میکروگرم بر متر مکعب) و کمترین میزان آن در فروردین ماه (۳۴ و ۴۰ میکروگرم بر متر مکعب) ثبت گردیده بود. نتایج آزمون آنالیز واریانس یک</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">طرفه نیز نشان از وجود اختلاف معنا</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">دار میانگین غلظت</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های ذرات مورد بررسی در ماه</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">های داشت. بر مبنای نتایج، وارونگی هوا در فصول سرد بر غلظت این آلاینده</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ها تأثیر داشت. در این پژوهش میانگین سالانه </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_۱۰</span></span><span style="color:black;"> معادل ۴۱ میکروگرم بر متر مکعب و برای </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_۲.۵</span></span><span style="color:black;"> برابر با ۳۰ میکروگرم بر متر مکعب محاسبه گردید که به</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ترتیب از استاندارد </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">EPA</span></span><span style="color:black;"> (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Enviromental Protection Agency</span></span><span style="color:black;">)، کمتر (۵۰ میکروگرم بر متر مکعب) و بیشتر (۱۲ میکروگرم بر متر مکعب) بودند.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">نتیجه</span></span></strong><strong><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">‌</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.05pt;"><span style="color:black;">گیری:</span></span></strong><span style="color:black;"> بر مبنای نتایج، بیشترین شاخص کیفیت هوا (</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">Air Quality Index</span></span><span style="color:black;"> :</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">AQI</span></span><span style="color:black;">) مربوط به </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_۲.۵</span></span> <span style="color:black;">بوده و بیشتر در مناطق مرکزی شهر، میدان شهرداری و میدان مازندران اتفاق افتاده است. بیشترین آلودگی </span><span dir="LTR"><span style="color:black;">PM_۱۰</span></span> <span style="color:black;">نیز مربوط به بخش مرکزی و جنوب شهر بوده است که علت آن می</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">تواند تراکم خودروها که مهم</span><span dir="LTR"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="color:black;">ترین عامل تولید ذرات در شهرها هستند، باشد. </span></span></span><br> <br> <span dir="LTR"></span> <span style="font-size:12px;"><span style="font-family:tahoma;"><strong>Introduction and purpose: </strong>Previous epidemiological studies suggested a close correlation between suspended particles and the prevalence of respiratory diseases, cardiovascular problems, cancer, and mortality. Moreover, it was reported that the city space contains pollutions of motionless and moving sources. Therefore, the aim of this study was to determine the concentration and release status of PM₁₀ and PM_2.5particles in the air of Gorgan, Iran in 2016-2017 and to provide effective solutions.<br> <strong>Methods:</strong> In this descriptive cross-sectional study, the concentration of air pollutants in Gorgan was measured at eight stations in different parts of the city for one year during July 2016-June 2017. Afterwards, the results of monthly PM_2.5and PM₁₀ measurements by the portable device were modeled following the calculation of the quality index and estimation of their effect on health in the Geographic Information System using the Air Quality Index (AQI) Calculator software. In addition, the measurements were compared with national and international standard values. Furthermore, solutions were provided for reducing pollution.<br> <strong>Results: </strong>Our findings demonstrated that the highest amount of PM_2.5and PM₁₀ were recorded in December (116 and 76 &mu;g/m³) and the lowest was in April (40 and 34 &mu;g/m³). The results of one-way analysis of variance revealed a significant difference in the mean concentrations of the two particles between months. According to the results of this study, air inversion in cold seasons was effective in the concentration of these pollutants. The annual mean of PM₁₀ and PM_2.5was reported as 41 and 30 &mu;g/m³, respectively. The latter means were lower and higher than the EPA standards of 50 and 12 &mu;g/m³, respectively.<br> <strong>Conclusion: </strong>The results of the current investigation showed that the highest AQI was related to PM_2.5 in the central regions of the city, Municipality Square, and Mazandaran Square. In addition, the highest PM₁₀ pollution was measured in the central and southern parts of the city. This could be attributed to the high density of cars, which is the most important factor in the production of particles in cities<span dir="RTL">.</span></span></span><br> <br> <strong><span dir="RTL"></span></strong> آلودگی هوا, ذرات غبار, شاخص کیفیت هوا, گرگان Air pollution, Air quality index, Dust particles, Gorgan 79 94 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4687-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Khani محمدرضا خانی - 10031947532846005593 10031947532846005593 No Tehran Medical Sciences, Islamic Azad University علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی Yousef Dadban Shahamat یوسف دادبان شهامت ydadban@gmail.com 10031947532846005594 10031947532846005594 No Golestan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی گلستان Zeynab Shahidi زینب شهیدی daneshjoogerl@yahoo.com 10031947532846005595 10031947532846005595 Yes Qom University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی قم Narges Sadeghi moghaddam نرگس صادقی مقدم - 10031947532846005596 10031947532846005596 No Lamei Gorgani Institute of Higher Education موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی لامعی گرگانی Yousef Kor یوسف کر - 10031947532846005597 10031947532846005597 No Golestan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی گلستان