fa ارزیابی کیفیت بهداشتی هوای شهر ارومیه براساس شاخص AQI در یک دوره پنج ساله (95 - 1390) بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه و هدف:</strong> امروزه پیامدهای آلودگی هوا به ویژه اثرات بهداشتی آن باعث شده است که کنترل&nbsp;کیفیت هوا به صورت امری گریزناپذیر در رأس مسائل ملی مطرح شود. در این ارتباط، مطالعه حاضر با&nbsp;هدف بررسی مقایسه ای کیفیت بهداشتی هوای ارومیه براساس شاخص یکفیت هوا ( AQI: Air Quality&nbsp;Index ) در پنج سال اخیر ( 95 - 1390 ) انجام شد.&nbsp;<strong>روش کار: </strong>داده های ساعتی پنج آلاینده معیار یکفیت هوا ( NO2 ،SO2 ،PM2.5 ،PM10 و CO ) در دوره ای&nbsp;پنج ساله از سازمان حفاظت محیط زیست اخذ گشته و اعتبارسنجی شدند. سپس، مقدار شاخص&nbsp;روزانه به روش استاندارد برای آلاینده های مورد نظر تعیین گردید. بالاترین مقدار از بین شاخص های&nbsp;محاسبه شده به عنوان شاخص نهایی و آلاینده ای که نشانگر بالاترین شاخص بود به عنوان آلاینده مسئول&nbsp;روز معرفی گردید.<strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان دادند که کیفیت هوای شهر ارومیه طی سا لهای 95 - 1390 به ترتیب 265 ، 297 ،&nbsp;245 ، 267 ، 290 و 292 روز از سال از حد استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست ایران بیشتر بوده است.&nbsp;بر مبنای نتایج می توان گفت که آلاینده مسئول در سال 1390 ، SO2 و در سای ر سا لها PM2.5 بوده است.<strong>&nbsp;نتیجه گیری:</strong> با بررسی و مقایسه یکفیت هوای شهر ارومیه طی پنج سال مشخص گردید که از شرایط&nbsp;مطلوب یکفیت هوا فاصله زیادی دارد و میزان آلودگی هوا در این شهر درحال افزایش می باشد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction and purpose:</strong> Nowadays, the effects of air pollution, especially its&nbsp;detrimental effects om health, have made air quality control a matter of national&nbsp;concern. The present study aimed to compare air quality in Urmia based on the&nbsp;Air Quality Index in a five-year period of 2012-2017.&nbsp;<strong>Methods: </strong>The samples in the present study included hourly data of five air quality&nbsp;criteria, including PM10, PM2.5, SO2, NO2, and CO collected and validated by the<br> Environmental Protection Agencyof Iran during a five-year period. Afterwards,&nbsp;the highest daily index value for the pollutants was determined using a standard&nbsp;method. The highest value among the calculated indices was considered as the&nbsp;final index, and pollutant that represents the highest index was introduced as the&nbsp;main pollutant of the day.&nbsp;<strong>Results: </strong>The results showed that air quality in Urmia was more than the expected&nbsp;standard of the&nbsp; &nbsp;Environmental Protection Agency of Iran during 297, 265, 245,&nbsp;267, 290, and 292 days in 2012-2017, respectively. On the basis of the results,&nbsp;the major pollutant in 2011 was SO2. Regarding other investigated years, PM2.5&nbsp;played a significant role as a pollutant.&nbsp;<strong>Conclusion</strong>: The evaluation of the air quality of Urmia during 5 years revealed&nbsp;that the current condition is far from the ideal.<div dir="rtl"></div></div> آلاینده های شاخص هوا, آلودگی هوا, بهداشت هوا, یکفیت هوا, AQI Air health, Air index pollutant, Air pollution, Air quality, AQI 22 31 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4628-1&slc_lang=fa&sid=1 leily sokoty لیلی سکوتی leily.sokoty@gmail.com 10031947532846005671 10031947532846005671 No MSc Student of Epidemiology, Department of Epidemiology, School of Public Health, Iran of University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Majid kermani مجید کرمانی Majidkermani@yahoo.com 10031947532846005672 10031947532846005672 No Associate Professor of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران leila Janani لیلا جانانی lleila_janani@yahoo.com 10031947532846005673 10031947532846005673 No Assistant Professor of Biostatistics, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mohsen dowlati محسن دولتی Mohsendowlati@gmail.com 10031947532846005674 10031947532846005674 No Research Center for Environmental Health Technology, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران babak hasanlooyi بابک حسنلوِیِی babak_hasanlooyi@yahoo.com 10031947532846005675 10031947532846005675 No PhD Student of Epidemiology, Department of Epidemiology, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران shahnaz rinaz شهناز ریماز srimaz2000@yahoo.com 10031947532846005676 10031947532846005676 Yes Professor of Epidemiology, Research Center for Environmental Health Technology, Radiation Biology Research Center, Department of Epidemiology, School of Public Health, Iran of University of Medical Sciences, Tehran, Iran .6 استاد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات تکنولوژی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات بیولوژی پرتو، گروه اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران