fa مروری بر ویژگی های مورفولوژیکی و مارکرهای مولکولی در شناسایی اعضای کمپلکس آنوفل گامبیه و آنوفل استفنسی ناقلین اصلی مالاریا در آسیا و آفریقا حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه و هدف:</strong> مالاریای انسانی یکی از بیماری های منتقل شونده توسط حشرات است که انتشار وسیعی در سطح&nbsp;جهانی دارد. تلا شهای بسیاری در جهت کنترل و حذف ناقلین این بیماری صورت گرفته است. An. stephensi&nbsp;و An. gambiae ناقلین اصلی این بیماری در دو قاره آسیا و آفریقا هستند. شایان ذکر است که اعضای کمپلکس&nbsp;گامبیه دارای گونه های ناقل و غیرناقل می باشد. آنوفل استفنسی نیز دارای سه فرم بیولوژیک است که از ظرفیت انتقال&nbsp;متفاوتی برخوردار هستند. این تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی، شناسایی جمعیت های ناقل و به تبع آن پایش و کنترل بیماری&nbsp;مالاریا را دشوارتر نموده است. در این ارتباط، مطالعه حاضر با هدف مقایسه ویژگی های تشخیصی مورفولوژیکی و&nbsp;مولکولی در دو گونه مهم ناقل مالاریا در دو قاره جهان آسیا و آفریقا انجام شد.&nbsp;<strong>روش کار:</strong> پس از جستجو، مطالعه و دسته بندی مقالات مرتبط با موضوع مورد بحث، مقایسه دو گونه An. gambiae&nbsp;و An. stephensi براساس ویژگی های مورفولوژیک و مولکولی انجام شد. برای مقایسه مورفولوژیکی از کلیدهای&nbsp;مورفولوژیک جداگانه معرفی شده برای دو گونه، نمونه های موجود در انسکتاریوم دانشگاه علوم پزشکی ارومیه و&nbsp;نمونه های موجود در انسکتاریوم ملی انستیتو پاستور ایران استفاده گردید. برای مقایسه مولکولی دو گونه نیز تمامی&nbsp;توالی های موجود از پنج مارکر مولکولی Cytochrome c( COI ،)Cytochrome c Oxidase IICOII&nbsp;Internal Transcribed Spacer2( ITS2 ،)Domain 3( D3 ،)Oxidase I&nbsp; و Odorant-bindingOBP1&nbsp;Proteins&nbsp; در بانک جهانی ژن استخراج شدند و با استفاده از نرم افزارهای بیوانفورماتیک آنالیز گردیدند.&nbsp;<strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان دادند که تعداد ریچ های روی تخم An. gambiae از An. stephensi بیشتر می باشند؛ اما بر خلاف&nbsp;An. stephensi ، تعداد ریچ ها در An. gambiae صفت تشخیصی برای جداسازی کمپلکس آن محسوب نمی شوند.&nbsp;در مقایسه لاروهای دو گونه، چهار ویژگی و در بالغین، سه ویژگی متفاوت وجود داشت. علاو ه براین، تمامی مارکرهای&nbsp;مولکولی به خوبی توانستند دو گونه را از یکدیگر تفکیک کنند؛ اما مارکرهای ITS2 و D3 برای مقایسه های بین گونه ای و&nbsp;COII ،COI و OBP1 برای مقایسه های درون گونه ای ارجحتر می باشند.&nbsp;<strong>نتیجه گیری:</strong> استفاده تلفیقی از رو شهای تشخیصی سنتی و روشهای مولکولی جدید می توانند همزمان در تفکیک&nbsp;بین گونه ای استفاده شوند؛ از این رو در راستای برنامه حذف مالاریا در ایران و کشورهای تحت پوشش دفتر منطق های&nbsp;مدیترانه شرقی سازمان جهانی بهداشت توصیه می گردد با استفاده از تلفیق داده های مورفولوژیکی، مولکولی و&nbsp;اپیدمیولوژی میدانی، را هکارهایی عملی را برای برنامه های کنترل ناقلین ارائه داد. بدیهی است که هیچ کدام از این&nbsp;داده ها به تنهایی پاسخگوی نیازهای برنامه کنترل ناقلین نبوده و هماهنگی طراحی، اجرا و ارزیابی طرحهای تحقیقاتی&nbsp;کاربردی و اقدامات اجرایی برای موفقیت حذف و ریشه کنی مالاریا و دیگر بیمار یهای ناقل زاد مورد نیاز می باشد.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction and purpose:</strong> Human malaria is one of the widespread vector-borne diseases&nbsp;worldwide. Lots of efforts have been made to control and eliminate the vectors of the disease.&nbsp;Anopheles gambiae and Anopheles stephensi (A. stephensi) are the main vectors of malaria in Africa&nbsp;and Asia. The members of Anopheles gambiae complex contain the vector and non-vector species. A.&nbsp;stephensi has three biological forms with different vector&nbsp; capacities. The phenotypic and genotypic&nbsp;diversity has made it more difficult to identify vector populations and consequently the surveillance&nbsp;and control of malaria. The present study aimed to compare the morphological and molecular&nbsp;diagnostic characteristics of the two important malaria vectors in the two world continents.&nbsp;<strong>Methods:</strong> After searching, studying, and organizing published papers related to the subject,&nbsp;Anopheles gambiae and A. stephensi species were compared based on the morphological and&nbsp;molecular characteristics. Different morphological keys for the two species, the specimens&nbsp;from the insectarium of Urmia University of Medical Sciences, as well as the present species&nbsp;of national insectarium in Pasteur Institute of Iran, were used for morphological comparison. In&nbsp;addition, all the present sequences of five molecular markers, including COI, COII, D3, ITS2, and&nbsp;OBP1, were extracted from GenBank and analyzed using bioinformatics software.<strong>&nbsp;Results:</strong> Based on the obtained results of the present study, the number of ridges on&nbsp; Anopheles&nbsp;gambiae eggs was more than that on A. stephensi eggs. However, unlike A. stephensi in Anopheles&nbsp;gambiae, the number of ridges was not a diagnostic characteristic for the identification of&nbsp;Anopheles gambiae complex. There were four diagnostic characteristics in the larvae comparison&nbsp;of the two species and there were three different characteristics in adults. All the molecular&nbsp;markers were capable of separating the two species; however, ITS2 and D3, as well as COI, COII,&nbsp;and OBP1 markers were preferred for inter-species and intra-species comparisons, respectively.&nbsp;<strong>Conclusion:</strong> The combination of traditional diagnostic and new molecular methods can be&nbsp;simultaneously used in inter-species separation. As a result, in order to eliminate malaria in Iran&nbsp;and the countries covered by The World Health Organization Regional Office for the Eastern&nbsp;Mediterranean, it is recommended that the combination of morphological, molecular, and field&nbsp;epidemiological data can provide practical solutions for vector control programs. Obviously,&nbsp;none of these data exclusively respond to the needs of the mentioned programs. Furthermore,&nbsp;the coordination, design, implementation, and evaluation of applied projects, as well as executive&nbsp;actions, are necessary for the success of these programs regarding the elimination and eradication&nbsp;of malaria and other vector-borne diseases.<span dir="RTL"></span></div> آنوفل استفنسی, آنوفل گامبیه, تاکزونومی مولکولی, تشخیص مورفولوژیک, فیلوژنتیک Anopheles stephensi, Anopheles gambiae, morphological identification, molecular taxonomy, phylogenetic 42 55 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4623-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Asadi-Saatlou زهرا اسدی ساعتلو z1372.90@gmail.com 10031947532846009615 10031947532846009615 Yes MSc Student in Medical Entomology and Vector Control, Cellular and Molecular Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد حشرهشناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Navid Dinparast Djadid نوید دین پرست جدید navidmvrg@gmail.com 10031947532846009616 10031947532846009616 No Pasteur Institute of Iran انستیتو پاستور ایران Saber Raeghi صابر رائقی saberraeghi@gmail.com 10031947532846009617 10031947532846009617 No Maragheh University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی مراغه Naseh Maleki-Ravasan ناصح ملکی رواسان naseh_maleki@yahoo.com 10031947532846009618 10031947532846009618 No Pasteur Institute of Iran انستیتو پاستور ایران Saber Gholizadeh صابر قلی زاده sabergholizadeh@yahoo.com 10031947532846009619 10031947532846009619 No Urmia University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ارومیه