fa اندازه گیری و ارزیابی ریسک اکولوژیکی مربوط به آلودگی فلزات سنگین (کادمیوم، سرب، کروم، مس و روی) در یک اکوسیستم تولیدکننده مواد غذایی بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه و هدف:</strong> مصرف محصولات کشاورزی که در خا کهای آلوده به فلزات سنگین کشت می شوند&nbsp;برای سلامت بسیار خطرناک است؛ بنابراین پایش غلظت و ارزیابی ریسک فلزات سنگین ب همنظور قضاوت&nbsp;فراگیر و چندجانبه، در بدو ورود به زنجیره غذایی امری پرواضح است. مطالعه حاضر با هدف پایش غلظت&nbsp;فلزات سنگین در خاک سطحی تاکستا نها و پهنه بندی منطقه به لحاظ شاخص های Geoaccumulation Index) Igeo&nbsp;،(Degree of contamination) DC ،(Pollution Load Index) PLI ،(Contamination Factor) CF ،(Modified Degree of Contamination) MDC&nbsp; و Ecological Risk Index) ERI ) انجام شد.&nbsp;<strong>روش کار:</strong> در این مطالعه، 31 تاکستان در منطقه گهرو )قطب تولید انگور( به روش تصادفی انتخاب&nbsp;و سپس نمونه های خاک سطحی به منظور آنالیز غلظت فلزات کادمیوم، سرب، کروم، مس و روی به&nbsp;آزمایشگاه منتقل شدند.&nbsp;<strong>یافته ها:</strong> نتایج مطالعه حاضر حاکی از آن است که روند کلی غلظت فلزات در منطقه به صورت&nbsp;Zn > Cu > Pb > Cr > Cd و میانگین کلی غلظت به ترتیب برابر با 87 / 74 ، 31 / 55 ، 32 / 22 ، 81 / 9&nbsp;و 91 / 0 میلی گرم بر کیلوگرم بوده است. نتایج شاخص PLI ، شش مورد از تاکستان ها را در رده&nbsp;آلودگی ناچیز ( 1&ge;PLI&ge;2 ) و مابقی تاکستا نها را در وضعیت نبود آلودگی ( PLI <1 ) طبقه بندی کرده&nbsp;است. مطابق با شاخص ریسک اکولوژیک فلزات سنگین، سه تاکستان ریسک قابل ملاحظه _( 300>RI )،&nbsp;چهار تاکستان ریسک متوسط ( 150>RI>300 ) و 24 تاکستان، ریسک پایین (RI>150 ) داشته اند.&nbsp;<strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، شاخص های Igeo و MDC عملکرد بالاتر و انعطا ف پذیری&nbsp;بیشتری در طبقه بندی منطقه به لحاظ فلزات بحرانی و ایستگا ههای بحرانی داشته اند. در این میان، کادمیوم و&nbsp;مس بیشترین نگرانی را در برخی از تاکستانهای منطقه ایجاد نموده اند؛ بنابراین پیشنهاد می شود با آموزش و&nbsp;افزایش سطح آگاهی باغداران در میزان مصرف کودهای فسفاته و سموم قار چکش، تشویق آ نها به استفاده از&nbsp;کودهای حیوانی و اقدامات پیشگیرانه از ورود مقادیر بیشتر فلز کادمیوم به منطقه جلوگیری گردد و با اجرای&nbsp;برنامه پالایش خاک، با کشت گیاهان جاذب کادمیوم، از میزان آلودگی کادمیوم در منطقه کاسته شود.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction and purpose:</strong> The consumption of agricultural products cultivated&nbsp;in soils contaminated with heavy metals is very health-threatening. Therefore, the&nbsp;implementation of an inclusive and multilateral assessment of the heavy metal&nbsp;risk on the verge of their entrance to the food chain is a matter of fundamental&nbsp;importance. Regarding this, the present study was conducted with the aim of&nbsp;monitoring the concentration of heavy metals in the surface soil of grape gardens&nbsp;and zoning the area in terms of geoaccumulation index (Igeo), contamination&nbsp;factor, degree of contamination, modified degree of contamination (MDC),&nbsp;pollution load index (PLI), and ecological risk index (RI).&nbsp;<strong>Methods:</strong> For the purpose of the study, 31 grape gardens were selected in Gahru&nbsp;region (i.e., the main center of grape production) through simple random sampling&nbsp;technique. The surface soil samples were transferred to the laboratory for the&nbsp;analysis of the concentration of cadmium, lead, chromium, copper, and zinc.&nbsp;<strong>Results:</strong> According to the results, the concentration of the metals in the region&nbsp;was Zn > Cu > Pb > Cr > Cd with the mean total concentrations of 74.87, 55.31,&nbsp;22.32, 9.81, and 0.91 mg/kg, respectively. Based on the results of the PLI, six&nbsp;grape gardens were classified as insignificantly contaminated (1&le;PLI&le;2), and the&nbsp;remaining gardens were classified as noncontaminated (PLI<1). In additon, the&nbsp;results of the RI revealed that 3, 4, and 24 gape gardens had significant (RI>300),&nbsp;medium (150<ri<300), and="" low="" respectively.="" strong="">Conclusion: In the present study, the Igeo and MDC had higher efficiency and&nbsp;flexibility in the classification of the area in terms of critical metals and critical&nbsp;stations. Meanwhile, cadmium and copper caused the highest concern in some&nbsp;of the grape gardens of the investigated region. Therefore, it is suggested to&nbsp;prevent the entrance of larger amounts of cadmium in the area by training and&nbsp;raising the awareness of the gardeners about the amount of phosphate fertilizers&nbsp;and fungicide and encouraging them to use animal manures and take preventive&nbsp;measures. In addition, the cadmium contamination in the area should be reduced&nbsp;by implementing a soil refinery program and cultivating cadmium adsorbents.</ri<300),></div> آلودگی خاک, ارزیابی ریسک اکولوژیک, تاکستان, فلزات سنگین Ecological risk assessment index, Grape gardens, Heavy metals, Soil pollution 1 16 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2495-1&slc_lang=fa&sid=1 mohsen Mirzaei محسن میرزائی mohsenmirzayi27@yahoo.com 10031947532846003169 10031947532846003169 No Malayer University دانشگاه ملایر Safar Marofi صفر معروفی smarofi@yahoo.com 10031947532846003170 10031947532846003170 Yes Bu-Ali Sina University eisa Solgi عیسی سلگی e.solgi@yahoo.com 10031947532846003171 10031947532846003171 No Malayer University دانشگاه ملایر Mozhgan Abbasi مژگان عباسی mozhgan.abasi@gmail.com 10031947532846003172 10031947532846003172 No Shahrekord University دانشگاه شهرکرد Roohollah Karimi روح اله کریمی rouholahkarimi@gmail.com 10031947532846003173 10031947532846003173 No Malayer University دانشگاه ملایر