fa بررسی تأثیر برنامه آموزشی مبتنی بر مدل فرانظری بر افزایش استفاده از فرآیندهای تغییر رفتار فعالیت بدنی در کارکنان دانشگا ههای بیرجند آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education and Promotion پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>مقدمه و هدف:</strong> با وجود فواید زیاد فعالیت بدنی بر سلامت، هنوز بسیاری از افراد سبک زندگی&nbsp;بی تحرکی دارند؛ بنابراین انجام مداخلاتی به منظور ارتقاء فعالیت بدنی ضروری است. یکی از مدلهای پرکاربرد در زمینه رفتار ورزشی، مدل فرانظری می باشد. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر&nbsp;برنامه آموزشی مبتنی بر مدل &nbsp;فرانظری بر افزایش استفاده از فرآیندهای تغییر رفتار فعالیت بدنی در کارکنان&nbsp;دانشگاه های بیرجند انجام شد. &nbsp;<strong>روش کار:</strong> این مطالعه نیمه تجربی روی 76 نفر از کارکنان دانشگا ههای بیرجند که به دو گروه آزمون و شاهد&nbsp;تقسیم شده بودند، صورت گرفت. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه ایی روایی شده و پایا جهت سنجش&nbsp;اطلاعات دموگرافیک، مراحل و فرآیندهای تغییر بود. افراد گروه آزمون تحت سه جلسه مداخله آموزشی مبتنی&nbsp;بر مدل فرانظری قرار گرفتند. پرسشنامه ها قبل، بلافاصله و سه ماه پس از اتمام مداخله آموزشی برای افراد دو گروه&nbsp;تکمیل شد. درنهایت، تجزیه و تحلیل داد‌ه های جمع آور‌ی شده با کمک نر م افزار SPSS 16 صورت گرفت.&nbsp;<strong>یافته‌ها: </strong>براساس نتایج این مطالعه، بلافاصله بعد از مداخله در میانگین نمره فرآیندهای شناختی (تسکین&nbsp;نمایشی، خودارزشیابی مجدد، افزایش آگاهی و بازارزشیابی محیطی) و فرآیندهای رفتاری(شرطی سازی&nbsp;متقابل، کنترل محرک و خودرهاسازی) در گروه آزمون نسبت به گروه شاهد، افزایش معناداری مشاهده&nbsp;شد. همچنین میانگین نمره سه ماه بعد از مداخله در فرآیندهای شناختی (تسکین نمایشی، افزایش آگاهی،&nbsp;بازارزشیابی محیطی و خودارزشیابی مجدد) و فرآیندهای رفتاری (روابط یاری رسان، مدیریت تقویت،&nbsp;کنترل محرک و خودرهاسازی) افزایش معناداری را در گروه آزمون نسبت به گروه شاهد نشان داد.&nbsp;<strong>نتیجه گیری:</strong> با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه، مداخلات مبتنی بر مدل فرانظری که استفاده از&nbsp;فرآیندهای تغییر را هدف قرار می دهند، می توانند در ارتقاء رفتار فعالیت بدنی کارکنان مؤثر باشند.</p> <p style="margin-left: 4.5pt; text-align: justify;"><strong>Introduction and purpose:</strong> Despite the wide range of health benefits of physical&nbsp;activity, many people have a sedentary life style. Thus, it is necessary to conduct&nbsp;some interventions to promote physical activity. One of the most widely applied&nbsp;models in the field of exercise behavior is the Transtheoretical Model. In this&nbsp;study, we aimed to determine the effectiveness of an educational program based&nbsp;on the Transtheoretical model (TTM) to increase use of the processes of change&nbsp;for physical activity among the employees of Birjand universities.&nbsp;<strong>Methods:</strong> This quasi-experimental study was conducted on 76 employees of&nbsp;Birjand universities, who were divided into two groups of intervention and&nbsp;control. The data collection tool was a valid and reliable questionnaire including&nbsp;items on demographic variables, as well as stages and processes of change.&nbsp;The intervention group received three sessions of TTM-based intervention.&nbsp;The questionnaires were completed before, just after, and three months postintervention&nbsp;for the two groups. The data were analyzed by SPSS, version 16.&nbsp;<strong>Results:</strong> Immediately after the intervention, there was a significant difference&nbsp;between the case and control groups in terms of the mean scores of cognitive processes&nbsp;(i.e., dramatic relief, self-reevaluation, consciousness-raising, and environmental&nbsp;reevaluation) and behavioral processes (i.e., counterconditioning, stimulus control,&nbsp;and self-liberation). Furthermore, three months after the intervention, a significant&nbsp;increase was noted in the intervention group compared to the control group with respect&nbsp;to mean scores of cognitive processes (i.e., dramatic relief, consciousness-raising,&nbsp;environmental reevaluation, and self-reevaluation) and behavioral processes (helping&nbsp;relationships, contingency management, stimulus control, and self-liberation).&nbsp;<strong>Conclusion:</strong> Considering our results, TTM-based interventions targeting the&nbsp;processes of change can be effective in promoting physical activity behavior&nbsp;among employees.</p> فعالیت بدنی, مداخله آموزشی, مدل فرانظری Educational intervention, Physical activity, Transtheoretical model 9 19 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4475-1&slc_lang=fa&sid=1 mitra moodi میترا مودی mitra_m2561@yahoo.com 10031947532846003404 10031947532846003404 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Gholamreza sharifzadeh غلامرضا شریف زاده rezamood@yahoo.com 10031947532846003405 10031947532846003405 No Birjand University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بیرجند fatemeh rakhshany zabol فاطمه رخشانی f_rakhshany@yhoo.com 10031947532846003406 10031947532846003406 Yes Birjand University of Medical Sciences