Journal of health research in community

fa تأثیر مداخلات پرستارمحور (اجراشده، طراحی‌شده یا تحت نظارت پرستار) بر تنهایی و انزوای اجتماعی سالمندان: یک مرور نظام‌مند The Impact of Nursing Interventions on Social Isolation in Older Adults روان پرستاری Psychiatric Nursing مروری Review مقدمه و هدف: تنهایی و انزوای اجتماعی، دو سازه متمایز اما مرتبط، از چالش‌های مهم سالمندان هستند و با پیامدهایی مانند افسردگی، زوال شناختی و افزایش مرگ‌ ومیر ارتباط دارند. این مرور نظام ‌مند با هدف بررسی تأثیر مداخلات اجرا، طراحی، هماهنگ یا تحت نظارت پرستاران بر تنهایی یا انزوای اجتماعی سالمندان ۶۰ سال و بالاتر انجام شد. مداخلات شامل برنامه‌های پرستاری و مداخلات اجراشده توسط دانشجویان یا همتایان آموزش‌دیده تحت نظارت پرستار بود و پیامدهای تنهایی و انزوا به‌صورت مجزا بررسی شدند. روش کار: جست‌ وجوی کلیدواژه‌های مرتبط در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Google Scholar، SID، Magiran  و Iran Medex  برای مقالات منتشرشده در بازه ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶ انجام شد. جستجوی اصلی از ۱ مهر ۱۴۰۴ تا ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ و جستجوی تکمیلی در ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ انجام گرفت. از میان ۲۴۷ رکورد شناسایی‌شده، ۱۰ مطالعه معیارهای ورود شامل انتشار در بازه تعیین‌شده، وجود مداخله پرستاری، دسترسی به متن کامل و گزارش پیامد مرتبط با انزوای اجتماعی را داشتند. یافته‌های کمی با سنتز روایتی و یافته‌های کیفی با سنتز مضمونی تحلیل و با رویکرد همگرای تفکیک‌شده تلفیق شدند. یافته‌ها: مداخلات در چهار دسته حمایت عاطفی از راه دور، آموزشی ، اجتماع‌محور و شناختی‌ـ‌رفتاری قرار گرفتند. حمایت عاطفی از راه دور تنهایی را کاهش داد  (001/0>P)، درحالی‌که مداخلات آموزشی عمدتا در ترکیب با حمایت عاطفی مؤثر بودند. مداخلات شناختی‌ـ‌رفتاری بیشترین کاهش انزوا را نشان دادند.  مطالعات کیفی نیز نقش پرستاران را به‌عنوان پل دیجیتال ولنگر عاطفی و چالش‌های حریم خصوصی و مرزهای حرفه‌ای برجسته کردند. نتیجه‌گیری: برخی مداخلات پرستارمحور، به ‌ویژه مداخلات رابطه ‌محور پایدار و چندوجهی، با کاهش تنهایی و با قطعیت کمتر، کاهش انزوا همراه بودند. با توجه به تعداد کم و ناهمگونی مطالعات و نبود فراتحلیل یا درجه ‌بندی رسمی قطعیت شواهد، یافته‌ها مقدماتی‌اند و اثربخشی قطعی، مقرون‌ به‌ صرفه‌ بودن یا برتری این مداخلات بر سایر رویکردها قابل نتیجه‌گیری نیست. Background and purpose: Loneliness and social isolation are distinct but interrelated challenges among older adults and are associated with adverse outcomes, including depression, cognitive decline, and increased mortality. This systematic review aimed to examine the effects of interventions implemented, designed, coordinated, or supervised by nurses on loneliness or social isolation among adults aged 60 years and older. Interventions included nurse-led programs as well as interventions delivered by students or trained peers under nursing supervision, with loneliness and social isolation assessed as separate outcomes. Methods: A systematic search was conducted in PubMed, Scopus, Google Scholar, SID, Magiran, and IranMedex for studies published between 2015 and 2026. The primary search was conducted from September 23, 2025, to February 19, 2026, with an additional search on August 6, 2026. Of 247 identified records, 10 studies met the inclusion criteria, including publication within the specified period, a nursing-related intervention, full-text availability, and reporting of an outcome related to social isolation. Quantitative findings were synthesized narratively, while qualitative findings were analyzed using thematic synthesis and integrated through a convergent segregated approach. Results: Interventions were categorized into four groups: remote emotional support, educational, community-based, and cognitive-behavioral interventions. Remote emotional support reduced loneliness (p<0.001 to p<0.05), whereas educational interventions were generally effective when combined with emotional support. Cognitive-behavioral interventions demonstrated the greatest reductions in social isolation. Qualitative studies highlighted nurses as a “digital bridge” and an “emotional anchor,” while also identifying challenges related to privacy and professional boundaries. Conclusion: Some nurse-led interventions, particularly sustained, relationship-based, and multimodal approaches, were associated with reduced loneliness and, with less certainty, reduced social isolation. Given the small number and heterogeneity of studies and the absence of meta-analysis or formal certainty-of-evidence grading, these findings are preliminary. Definitive conclusions regarding effectiveness, cost-effectiveness, or superiority over other approaches cannot be drawn. مداخلات پرستاری, انزوای اجتماعی, سالمندان, تنهایی, حمایت اجتماعی. Nursing Interventions, Social Isolation, Older Adults, Loneliness, Social Support. 0 0 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5649-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Ahmadi Rahmat زهرا احمدی رحمت z.ahmadii.2504@gmail.com 100319475328460015220 100319475328460015220 No Mina Bohlouli مینا بهلولی minaabhl1997@gmail.com 100319475328460015221 100319475328460015221 No Marzieh Khalaji مرضیه خلجی khalaji.m.n@gmail.com 100319475328460015222 100319475328460015222 Yes