fa بررسی عوامل مؤثر در ماندگاری پزشکان شاغل در برنامه پزشک خانواده روستایی در دانشگاه علوم پزشکی گلستان در سال ۱۴۰۲ مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی Management of Health Services پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>مقدمه و هدف</strong>: پزشک خانواده به‌عنوان نیروی محوری تیم سلامت، نقش کلیدی در اجرای این برنامه دارد. بااین‌حال، ماندگاری پایین وی در مناطق روستایی، با هدف اصلی برنامه که ایجاد ارتباط مستمر با جمعیت تحت پوشش است، در تناقض می‌باشد. این مطالعه با هدف تعیین عوامل مؤثر در ماندگاری پزشکان خانواده در دانشگاه علوم پزشکی گلستان در سال ۱۴۰۲ انجام شد.<br> <strong>روش کار</strong>: این مطالعه توصیفی‌تحلیلی از نوع مقطعی بود که در مراکز خدمات جامع سلامت روستایی دانشگاه علوم پزشکی گلستان در سال 1402 انجام شد. 139 نفر از پزشکان خانواده روستایی (رسمی، قراردادی و طرحی) شاغل در این مراکز به‌صورت سرشماری در مطالعه شرکت نمودند. پس از اخذ کد اخلاق، داده‌ها به‌وسیله پرسش‌نامه محقق‌ساخته عوامل مؤثر در ماندگاری پزشکان خانواده جمع‌آوری شده و با کمک روش‌های آمار توصیفی و آزمون‌های ضریب همبستگی اسپیرمن، من ویتنی و کروسکال والیس در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 و سطح معنی‌داری 0/05 مورد بررسی قرار گرفت.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: &nbsp;میانگین سنی شرکت‌کنندگان، 10/63&plusmn;35/78 سال بود. 60/4 درصد از پزشکان خانواده زن و بقیه مرد بودند. بیشترین نمره به‌ترتیب مربوط به بعد محیطی 0/79&plusmn;3/49 ، فردی 0/57&plusmn;2/97 و سپس بعد سازمانی 1/06&plusmn;2/79 بوده است. جنس افراد با بعد سازمانی (0/036=P)، وضعیت تأهل با بعد فردی (0/006=P) و وضعیت بیتوته با بعد محیطی ارتباط معنی‌داری داشت (0/026=P).<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: باتوجه‌به اینکه عوامل محیطی بیشترین نقش در ماندگاری پزشکان خانواده داشتند، تمرکز سیاست‌گذاران بر بهبود زیرساخت‌های فیزیکی مراکز، تقویت تعاملات تیمی و بازنگری در شرح وظایف پزشکان می‌تواند به کاهش نرخ ترک خدمت و افزایش پایداری برنامه پزشک خانواده در مناطق روستایی منجر شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction and Purpose</strong>: Family physicians are the cornerstone of the healthcare team and play an important role in the success of the family physician program. Although the main goal of the program is a permanent connection with the covered community, the low durability of family physicians in rural areas is inconsistent with this goal. This study aimed to identify factors influencing the durability of rural family physicians affiliated with Golestan University of Medical Sciences in 2023.<br> <strong>Methods</strong>: This descriptive-analytical cross-sectional study was carried out in rural comprehensive health service centers affiliated with Golestan University of Medical Sciences during 2023. A total of 139 rural family physicians participated through census sampling. After receiving ethical approval, data were collected via a teacher-made questionnaire and analyzed using descriptive statistics, as well as Spearman&rsquo;s correlation coefficient, Mann&ndash;Whitney test, and Kruskal&ndash;Wallis test in SPSS software, version 24, with the significance level set at 0.05.&nbsp;<br> <strong>Results</strong>: &nbsp;The mean age of participants was 35.78&plusmn;10.63 years; 60.4% were women, and the remainder were men. The highest mean scores corresponded to the environmental dimension (3.49&plusmn;0.79), followed by the individual (2.97&plusmn;0.57) and organizational dimensions (2.79&plusmn;1.06). The top-rated items included &ldquo;physician satisfaction with communication and cooperation with other staff at the comprehensive health service center,&rdquo; &ldquo;interest in conducting medical visits,&rdquo; and &ldquo;serving disadvantaged populations as a major professional priority.&rdquo; Significant relationships were found between physician gender and the organizational dimension (P=0.036), marital status and the individual dimension (P=0.006), and availability of 24‑hour accommodation and the environmental dimension (P=0.026).&nbsp;<br> <strong>Conclusion</strong>: Given the stronger influence of environmental factors on the durability of family physicians, health policymakers should emphasize enhancing the physical infrastructure of health centers, fostering teamwork, and revising job descriptions. These actions may substantially reduce physician attrition and increase their durability within the program.</div> ماندگاری, پزشک خانواده, پزشک خانواده روستایی, مرکز خدمات جامع سلامت, دسترسی به خدمات پزشکی Durability, Family physician, Rural family physician, Health service comprehensive Center, Health services accessibility 160 171 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4454-10&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Javad Kabir محمدجواد کبیر kabirmj63@gmail.com 100319475328460014221 100319475328460014221 No Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Alireza Heidari علیرضا حیدری alirezaheidari7@gmail.com 100319475328460014222 100319475328460014222 Yes Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Mohammad Hassan Mashhadi محمدحسن مشهدی mashhadimohammadhassan@gmail.com 100319475328460014223 0009-0004-7733-863X No General Physician, Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. پزشک عمومی، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Zahra Khatirnamani زهرا خطیرنامنی khatirzahra@gmail.com 100319475328460014224 100319475328460014224 No Department of Biostatistics, Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Mohammadali Pourabbasi محمدعلی پورعباسی dr_pourabbasi.ma@yahoo.com 100319475328460014225 0009-0001-5046-8088 No Specialist Physician, Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. پزشک متخصص، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.