fa مقایسه اثربخشی طرح‌واره درمانی مبتنی بر ذهنیت با و بدون آموزش شفقت خود بر طرح‌واره‌های هیجانی، ادراک خود و شاخص قند خون هموگلوبین گلیکوزیله در بیماران دیابتی نوع2 روانشناسی Psychology پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>مقدمه و هدف</strong> دیابت نوع2 یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن است که علاوه‌بر مشکلات جسمانی، تأثیرات روان‌شناختی نیز دارد. هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی طرح‌واره‌درمانی مبتنی بر ذهنیت با و بدون آموزش شفقت‌به‌خود بر طرح‌واره‌های هیجانی، ادراک خود و هموگلوبین گلیکوزیله بیماران دیابتی نوع2 بود.<br> <strong>روش کار</strong> این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طراحی پیش‌آزمون&ndash;پس‌آزمون در نیمه دوم سال 1403 انجام شد. جامعه آماری شامل افراد مبتلا به دیابت نوع2 شهرستان مشهد بودند. تعداد 36 فرد واجد شرایط به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل قرار گرفتند.مداخلات درمانی شامل 10 جلسه هفتگی براساس پروتکل طرح‌واره‌درمانی و آموزش شفقت‌به‌خود ارائه شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسش‌نامه طرح‌واره‌های هیجانی لیهی، پرسش‌نامه خودادراکی شوستروم، پرسش‌نامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر و آزمایش HbA1C برای سنجش وضعیت هیجانی، ادراک خود، سلامت روان و کنترل قند خون بیماران بود. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 بررسی شدند و سطح معنی‌داری 0/05 در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها</strong> میانگین و انحراف‌معیار سنی شرکت‌کنندگان 9/6&plusmn;33/61 و ترکیب جنسیتی 75 درصد زن و 25 درصد مرد بود. نتایج نشان داد هر دو مداخله موجب بهبود معنادار طرح‌واره‌های هیجانی (P<0/05, F=8/39, &eta;&sup2;=0/11)، افزایش ادراک خود (P<0/05, F=6/03, &eta;&sup2;=0/13) و کاهش شاخص قند خون (P<0/05, F=7/30, &eta;&sup2;=0/15) شدند. همچنین نتایج نشان داد گروه طرح‌واره‌درمانی همراه با آموزش شفقت‌به‌خود نسبت به طرح‌واره‌درمانی تنها به‌دلیل اختلاف میانگین بالاتر، بهبود بیشتری دارد (05/P<0).<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong> آموزش شفقت‌به‌خود می‌تواند اثربخشی طرح‌واره‌درمانی را در بهبود وضعیت روان‌شناختی و جسمانی بیماران دیابتی نوع2 افزایش دهد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction and Purpose</strong> Type 2 diabetes (T2D) is one of the most common chronic diseases, which, in addition to physical complications, has psychological impacts. This study aimed to compare the effectiveness of mindfulness-based schema (MBS) therapy with and without self-compassion training on emotional schemas, self-actualization, and glycated hemoglobin (HbA1C) levels in patients with T2D.<br> <strong>Methods</strong> This is a randomized controlled clinical trial with a pretest&ndash;posttest design that was conducted in 2024. Participants were 36 patients with T2D in Mashhad. They were randomly assigned to three groups of 12: MBS therapy, MBS + self-compassion training, and control. The interventions were provided at 10 weekly sessions. The instruments included the Leahy emotional schemas scale, Shostrom&rsquo; personal orientation inventory, and HbA1C tests. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) and Bonferroni&rsquo;s post hoc tests in SPSS software, version 26, considering a significance level set at 0.05.<br> <strong>Results</strong> The mean age of participants was 33.61&plusmn;6.9 years, 75% female and 25% male. Results showed that both interventions significantly reduced maladaptive emotional schemas (F=8.39, &eta;&sup2;=0.11, P=0.01), enhanced self-actualization (F=6.03, &eta;&sup2;=0.13, P=0.02), and reduced HbA1C levels (F=7.30, &eta;&sup2;=0.15, P=0.01). where the combined intervention was more effective (P<0.05).<br> <strong>Conclusion</strong> Integrating self-compassion training into MBS therapy can enhance its effectiveness in improving emotional schemas, self-actualization, and glycemic control of patients with T2D.<br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></div> دیابت نوع2, طرح‌واره‌درمانی, آموزش شفقت‌به‌خود, طرح‌واره‌های هیجانی, HbA1C Type 2 diabetes, Schema therapy, Self-compassion training, Emotional schemas, HbA1C​​​​​​​ 40 53 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5536-1&slc_lang=fa&sid=1 Javad Ayoubi جواد ایوبی ayoobi11ferdowsi@gmail.com 100319475328460013947 0009-0005-0489-1167 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Guilan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، داتشگاه گیلان، گیلان، ایران. Iraj Shakerinia ایرج شاکری نیا irajeshakerinia@guilan.ac.ir 100319475328460013948 100319475328460013948 Yes Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Guilan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، داتشگاه گیلان، گیلان، ایران. Azra Zebardast عذرا زبردست zebardast@guilan.ac.ir 100319475328460013949 100319475328460013949 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Guilan, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، داتشگاه گیلان، گیلان، ایران.