fa بررسی نقش پایگاه اجتماعی-اقتصادی و فرهنگ سلامت‌محور در کیفیت زندگی سالمندان شهر آباده پزشکی اجتماعی Social Medicine پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>مقدمه و هدف</strong> روند افزایش جمعیت سالمند بالای 60 سال در کشور، نشان‌دهنده تغییری عمده در ساختار جمعیتی و درنهایت تغییر ساختار اجتماعی ایران، به‌خصوص در بعد سلامت است. نظر به اینکه در آینده نه چندان دور بخش زیادی از جمعیت کشور در رده سالمندی قرار می‌گیرد و ازطرف دیگر امکانات متناسب با نیازهای این گروه در برنامه‌ریزی‌های اجتماعی دیده نمی‌شود، پژوهش حاضر تلاش می‌کند رابطه پایگاه اقتصادی-اجتماعی و فرهنگ سلامت‌محور با کیفیت زندگی سالمندان را مورد واکاوی قرار دهد.<br> <strong>روش کار </strong>مطالعه حاضر پژوهشی پیمایشی‌مقطعی است که در آن تعداد 375 سالمند ساکن شهر آباده با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسش‌نامه هنجاریابی‌شده کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی و پرسش‌نامه‌های محقق‌ساخته انجام گردید. تحلیل آماری توسط نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و آزمون‌هایی نظیر ضریب همبستگی پیرسون، تی دو گروه مستقل و رگرسیون چندمتغیره، بر روی داده‌ها انجام گرفت. سطح معنی‌داری آزمون‌ها کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها </strong>در این پژوهش رابطه مثبت و معنی‌دار بین پایگاه اجتماعی-اقتصادی (P<0/001, R=0/295) با کیفیت زندگی وجود داشت. همچنین بین فرهنگ سلامت‌محور (P<0/001, R=0/247) با کیفیت زندگی رابطه مثبت و معنی‌دار مشاهده گردید. درخصوص متغیر زمینه ای جنسیت (0/001>P)، تفاوت معنی‌داری بین زنان و مردان از نظر کیفیت زندگی مشاهده نشد. متغیرهای مستقل تحقیق در نهایت 13/8 درصد واریانس کیفیت زندگی سالمندان را تبیین نمودند.<br> <strong>نتیجه‌گیری </strong>نتایج این پژوهش کیفیت زندگی متوسط سالمندان شهر آباده را نشان می‌دهد. پژوهش حاضر نشان داد سالمندانی که دارای پایگاه اقتصادی، اجتماعی بالاتری می‌‌باشند، از سطح زندگی سلامت‌محور بالاتری برخوردارند و درنتیجه دارای کیفیت زندگی بهتری هستند. ازآنجاکه فرهنگ سلامت‌محور امروزه از شاخص‌های مهم توسعه انسانی است، می‌‌طلبد برنامه‌ریزان اجتماعی در عرصه سلامت، فرهنگ سلامت‌محور را برای افراد پیش از رسیدن به دوران سالمندی نهادینه‌سازی کنند. لازمه توسعه انسانی تقدم هزینه برای پیشگیری بر صرف هزینه برای درمان است.</span></span></span><br> <div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div><span style="font-size:11pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><strong> </strong></span></span></span></span></p> <p style="margin-left:6px; text-align:justify"><strong>Introduction and Purpose</strong> Considering that in the near future, older people will make up a large portion of the country&rsquo;s population, proper social planning and facilities are needed to meet their needs. The present study aims to investigate the relationship of socio-economic status (SES) and a health-oriented culture with health-related quality of life (HRQOL) of Iranian older adults.<br> <strong>Methods </strong>This is a cross-sectional survey conducted on 375 elderly residents of Abadeh city, Fars province, Iran, who were selected via cluster random sampling. Data collection was conducted using the World Health Organization Quality of Life (WHOQOL) questionnaire &nbsp;and researcher-developed questionnaires to measure SES and health-oriented culture. Statistical analysis was performed in SPSS software using Pearson&rsquo;s correlation test, independent t-test, and multiple regression analysis. The significance level was set at 0.05.<br> <strong>Results </strong>The SES (r=0.295, P<0.001) and health-oriented culture (r=0.247, P<0.001) had a positive and significant relationship with HRQOL. No significant difference was observed between men and women in terms of HRQOL. It was found that SES could significantly affect HRQOL indirectly through health-oriented culture (P=0.037). SES and health-oriented culture explained 13.8% of the variance in HRQOL.<br> <strong>Conclusion </strong>The results indicated the moderate HRQOL of the elderly in Abadeh. Those with higher SES have higher health-oriented culture and, thus, better HRQOL. Social planners in the field of health need to institutionalize a health-oriented culture for individuals before they reach old age.</p> فرهنگ سلامت‌محور, پایگاه اجتماعی-اقتصادی, کیفیت زندگی​​​​​​​ Health-oriented culture, Socioeconomic status, Quality of life (QoL) 16 27 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5496-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Mokhtari مریم مختاری mmokhtari@yu.ac.ir 100319475328460013971 100319475328460013971 Yes Department of Sociology, Faculty of Litratuare and Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran. گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. Seyed Samad Beheshti سید صمد بهشتی sbehashty@yu.ac.ir 100319475328460013972 100319475328460013972 No Department of Sociology, Faculty of Litratuare and Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran. گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. Farjam Nazari فرجام نظری farjamnazari285@yahoo.com 100319475328460013973 0009-0007-4888-6807 No Department of Sociology, Faculty of Litratuare and Humanities, Yasouj University, Yasouj, Iran. گروه جامعه شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.