Journal of health research in community

fa رابطه مؤلفه های مثبت و منفی شفقت به خود با کیفیت زندگی در دیابت نوع دو: بررسی نقش واسطه ای خودکارآمدی Relationship between Positive and Negative Components of Self-compassion and Quality of life in Type 2 diabetes: Examining the Mediating Role of Self-efficacy آموزش بهداشت و ارتقای سلامت Health Education and Promotion پژوهشي-کامل Research(Original) مقدمه و هدف: در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو، عوامل روان‌شناختی مانند شفقت به خود و خودکارآمدی می‌توانند با کاهش فشار روانی و افزایش رفتارهای سلامت، کیفیت زندگی را بهبود بخشند. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی خودکارآمدی در رابطه بین مؤلفه‌های مثبت و منفی شفقت به خود و کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع دو بود. روش کار: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و در قالب مدل معادلات ساختاری انجام شد. جامعه پژوهش شامل 052 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو بود که به‌صورت هدفمند از بیمارستان امام سجاد(ع) تبریز در سال 3041 انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده عبارت بودند از: پرسش‌نامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (Who، 8991)، پرسش‌نامه شفقت به خود (Wang و همکاران، 2202) و پرسش‌نامه خودکارآمدی مرتبط با مدیریت دیابت (Evaggelia Fappa، 6102). داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد مسیرهای مستقیم ابعاد مثبت شفقت به خود به خودکارآمدی (93/0=β)، خودکارآمدی به کیفیت زندگی (26/0=β)، ابعاد مثبت شفقت به خود به کیفیت زندگی (71/0=β) و ابعاد منفی شفقت به خود به کیفیت زندگی (91/0-=β) معنادار بود. همچنین مسیر غیرمستقیم بین ابعاد مثبت شفقت به خود و کیفیت زندگی از طریق خودکارآمدی معنادار بود (42/0=β). شاخص‌های برازش در سطح مطلوبی قرار داشتند (79/0=CFI، 69/0=NLI، 60/0=RMSEA). نتیجه‌گیری: تقویت مؤلفه‌های مثبت شفقت به خود و باور به خودکارآمدی می‌تواند راهبردی مؤثر برای ارتقای کیفیت زندگی بیماران دیابت نوع دو باشد. طراحی مداخلات آموزشی مبتنی بر شفقت به خود در کنار درمان‌های روان‌شناختی توصیه می‌گردد. Introduction and purpose: In patients with type 2 diabetes, psychological factors, such as self-compassion and self-efficacy, can improve quality of life by reducing psychological stress and increasing health behaviors. The present study aimed to assess the mediating role of self-efficacy in the relationship between positive and negative components of self-compassion and quality of life in patients with type 2 diabetes. Methods: This descriptive-correlational study was conducted using structural equation modeling. A total of 250 patients with type 2 diabetes were purposively selected from Imam Sajjad (AS) Hospital in Tabriz in 2024. The research instruments included the WHO Quality of Life Questionnaire (1998), Self-Compassion by Wang et al. (2022), and Self-Efficacy Related to Diabetes Management by Evaggelia Fappa (2016). The collected data were analyzed in SPSS and AMOS software packages using the Pearson correlation coefficient and path analysis. Results: The results demonstrated that the direct paths of positive dimensions of self-compassion to self-efficacy (β=0.39), self-efficacy to quality of life (β=0.62), and self-compassion to quality of life (β=0.17), as well as the negative dimensions of self-compassion to quality of life (β=-0.19), were significant.  In addition, the indirect path between positive dimensions of self-compassion and quality of life through self-efficacy was significant (β=0.24). The fit indices were at a desirable level (CFI=0.97; NLI=0.96; RMSEA=0.06). Conclusion: As evidenced by the obtained results, strengthening the positive components of self-compassion and self-efficacy can be an effective strategy for improving the quality of life among patients with type 2 diabetes. Designing educational interventions based on self-compassion is recommended alongside psychological treatments. کیفیت زندگی, شفقت به خود, دیابت نوع دو, خودکارآمدی Quality of life, Self-compassion, Self-efficacy, Type 2 diabetes 77 89 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5515-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Ebadi مریم عبادی m.ebadi4040@iau.ac.ir 100319475328460013717 0009-0003-8687-9721 No Department of Psychology, Ta.c., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Masoumeh Azmoodeh معصومه آزموده mas_azemoudeh@iau.ac.ir 100319475328460013718 100319475328460013718 Yes Department Of Psychology, Ta.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Ali Eghbali علی اقبالی 5059311104@iau.ir 100319475328460013719 100319475328460013719 No Department of Psychology & Councelling, Farhangian University, Tehran, Iran گروه روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران GholamReza Chalabianloo غلامرضا چلبیانلو 1376632039@iau.ir 100319475328460013720 100319475328460013720 No Department of Psychology, Ta.C., Shahid Madani Azerbaijan University, Tabriz, Iran گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران