استادیار، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه ی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران
چکیده: (2714 مشاهده)
مقدمه و هدف: داروها رایجترین مداخلهی درمانی هستند. استفادهی ایمن از دارو و وجود فرایندهایی برای بهبود ایمنی دارو از اهمیت زیادی برخوردار است. ازآنجاییکه پرستاران نقش اصلی را در اجرای دستورات دارویی دارند، در ارتقای ایمنی و کاهش آسیبهای دارویی به بیماران نیز نقش حیاتی دارند؛ لذا، این مطالعه با هدف تعیین موانع گزارشدهی خطاهای دارویی در پرستاران بیمارستانهای آموزشی شهر گرگان انجام شد.
روش کار: در این مطالعهی مقطعی، 340 نفر از پرستاران بیمارستانهای آموزشی شهر گرگان در سال 1400 بهروش طبقهای تصادفیشده وارد مطالعه شدند. ابزار جمعآوری دادهها چکلیست اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامهی معتبر موانع گزارشدهی خطاهای دارویی بود. دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS-16 و روشهای آمار توصیفی و آزمونهای کولموگروفاسمیرنوف، ضریب همبستگی اسپیرمن، منویتنی و کروسکالوالیس و در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند.
یافتهها: میانگین سنی پرستاران 36/7 ± 11/33 سال بود و 290 نفر (3/85 درصد) از شرکتکنندگان زن بودند. میانگین امتیاز موانع گزارشدهی در حیطهی «ترس از عوامل مدیریتی» بالاتر از سایر حیطهها (50/0 ± 20/3) بود و سپس، حیطههای «ترس از عواقب گزارشدهی» (35/0 ± 17/3) و «عوامل مربوط به فرایند گزارشدهی» (63/0 ± 87/2) در مراتب بعدی قرار داشتند. بیشترین میانگین در حیطههای «ترس از عواقب گزارشدهی»، «عوامل مربوط به فرایند گزارشدهی» و «ترس از عوامل مدیریتی»، بهترتیب مربوط به «ایجاد مسائل قضایی» (11/1 ± 94/3)، «واضح نبودن تعریف اشتباه دارویی» (05/1 ± 54/3) و «نامتناسب بودن واکنش مسئولان با اهمیت اشتباه» (96/0 ± 75/3) بود. بخش خدمتی با نمرهی کلی موانع گزارشدهی خطاهای دارویی (020/0 = P-Value) و حیطهی ترس از عوامل مدیریتی (017/0 = P-Value) ارتباط معناداری داشت، بهطوری که موانع گزارشدهی خطاهای دارویی در پرستاران بخش اورژانس بالاتر از سایر بخشها بود.
نتیجهگیری: در بین تمام موانع گزارشدهی، «ترس از مسائل قضایی» بالاترین امتیاز را کسب کرده بود. با توجه به وجود عواملی مانند ترس از مسائل قضایی و واکنش نامناسب مسئولان بیمارستان، تعریف فرایند گزارش خطا و نحوهی رسیدگی به خطاهای دارویی و آموزش مدیران بیمارستان در خصوص رفتار با فرد خاطی، پیشنهاد میشود.