Journal of health research in community

fa تمایل به مهاجرت و عوامل جمعیت شناختی و تحصیلی مرتبط با آن در دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان Tendency to Migrate and Related Demographic and Educational Factors Among Medical Students at Golestan University of Medical Sciences مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی Management of Health Services پژوهشي-کامل Research(Original) مقدمه و هدف: مهاجرت پزشکان ایرانی در سال‌های اخیر روندی فزاینده داشته است. پیامدهای این پدیده شامل تضعیف نظام سلامت، کاهش دسترسی به خدمات درمانی، افزایش زمان انتظار برای بیماران، بالا رفتن هزینه‌های مراقبت، کاهش نیروی کار فعال، افزایش نرخ وابستگی، کاهش انگیزه برای تعاملات حرفه‌ای و خروج اساتید مجرب است. این مطالعه با هدف تعیین میزان تمایل به مهاجرت و ارتباط آن با ویژگی‌های دموگرافیک و تحصیلی در دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان انجام شد. روش‌ کار: این مطالعه مقطعی (توصیفی-تحلیلی) در سال ۱۴۰۴ بر روی ۳۴۷ دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تسهیم به نسبت انتخاب شده بودند، انجام شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه استاندارد تمایل به مهاجرت بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه ۲۴ و بهره‌گیری از آزمون‌های ضریب همبستگی اسپیرمن، من-ویتنی و کروسکال-والیس تحلیل شدند. سطح معناداری 05/۰ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۲۳/۷۹ ± ۳/۵۴ سال و میانگین معدل آن‌ها ۱۶/۰۴ ± ۱/۳۳ بود. اکثر دانشجویان، مرد (2/60٪)، مجرد (2/76٪) و در مقطع علوم پایه (30٪) در حال تحصیل بودند. میانگین نمره کلی تمایل به مهاجرت 44/0 ± 86/3 به دست آمد. دانشجویان «عوامل دافعه مبدأ» را تأثیرگذارترین مؤلفه بر تمایل به مهاجرت دانستند. نتایج حاکی از همبستگی معکوس و معنادار بین تمایل به مهاجرت با سن (046/۰=P) و همبستگی مستقیم و معنادار آن با معدل (020/۰=P) بود. طبق نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه، متغیر وضعیت تاهل پیش‌بینی‌کننده معناداری برای تمایل به مهاجرت بود (15/0- = β و 013/0 = P).  نتیجه گیری: یافته‌ها نشان داد که تمایل به مهاجرت در دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گلستان پایین‌تر از سطح متوسط است. این وضعیت می‌تواند فرصتی راهبردی برای حفظ سرمایه‌های انسانی نظام سلامت تلقی شود. با این حال، تقویت حمایت‌های مشاوره‌ای و روان‌شناختی-تحصیلی در طول دوران تحصیل برای پیشگیری از نوسانات احتمالی در آینده ضروری به نظر می‌رسد. IIntroduction and purpose: In recent years, the emigration of Iranian physicians has shown an upward trend, leading to significant challenges such as weakening the healthcare system, reducing access to care, increasing service waiting times, rising healthcare costs, and a loss of experienced faculty. This study aimed to evaluate migration intent and its association with demographic and academic characteristics among medical students at Golestan University of Medical Sciences. Methods: This cross-sectional (descriptive-analytical) study was conducted in 2025 on 347 medical students at Golestan University of Medical Sciences, who were selected using stratified sampling with proportional allocation. The data collection instrument was the standard Migration Tendency Questionnaire. Data were analyzed using SPSS statistical software version 24, employing Spearman’s correlation coefficient, Mann-Whitney, and Kruskal-Wallis tests. The significance level was set at 0.05. Results: The mean age of participants was 23.79 ± 3.54 years, and the mean grade point average (GPA) was 16.04 ± 1.33. The majority of students were male (60.2%), single (76.9%), and in the basic sciences stage (30.0%). The overall mean score for migration intent was 3.86 ± 0.44. Students identified “origin-push factors” as the most influential driver of migration intent. Significant correlations were observed between migration intent and age (inverse, P=0.046, and GPA (direct, P=0.020). According to the results of multiple regression analysis, the marital status variable was a significant predictor of the tendency to migrate (β = -0.15 and P = 0.013). Conclusion: The findings indicated that the tendency to migrate among medical students at Golestan University of Medical Sciences was below the average level. This situation can be regarded as a strategic opportunity to retain human capital in the healthcare system. Nevertheless, strengthening counseling and psychological-educational support throughout the study period appears necessary to prevent potential future fluctuations. مهاجرت, تمایل به مهاجرت, دانشجویان پزشکی Migration, desire to migrate, medical students 0 0 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4454-13&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Heidari علیرضا حیدری alirezaheidari7@gmail.com 100319475328460015212 100319475328460015212 Yes Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Amir Hesam Moojerloo امیرحسام موجرلو Amirhesammojerloo98@gmail.com 100319475328460015213 100319475328460015213 No Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Nahid Jafari ناهید جعفری nahjafari@gmail.com 100319475328460015214 100319475328460015214 No Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. Zahra Khatirnamani زهرا خطیرنامنی khatirzahra@gmail.com 100319475328460015215 100319475328460015215 No Social Determinants of Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, I.R.Iran. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Seyed Ghadir Hosseini سیدقدیر حسینی hosseini.seyedghadir@yahoo.com 100319475328460015216 100319475328460015216 No Health Management and Social Development Research Center, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.