Journal of health research in community

fa تدوین مدل سازگاری اجتماعی بر اساس خودادراکی و خودکنترلی با نقش میانجی خودتنظیمی هیجانی در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه_بیش فعالی Developing a Model of Social Adaptation Based on Self-Perception and Self-Control with the Mediating Role of Emotional Self-Regulation in Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder روانشناسی آموزش کودکان استثایی روانشناسی آموزش کودکان استثایی پژوهشي-کامل Research(Original) مقدمه و هدف: اختلال نقص توجه-بیش فعالی (ADHD) با چالش‌های جدی در سازگاری اجتماعی همراه است. با توجه به نقش متغیرهای درونی مانند خودادراکی و خودکنترلی در رفتارهای اجتماعی، و اهمیت فرآیندهای تنظیمی، این پژوهش با هدف تدوین مدل سازگاری اجتماعی بر اساس خودادراکی و خودکنترلی با نقش میانجی خودتنظیمی هیجانی در کودکان مبتلا به ADHD انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کودکان مبتلا به ADHD مقطع ابتدایی شهرستان بروجرد در زمستان ۱۴۰۴ بود. نمونه‌ای به حجم ۳۳۰ نفر به روش در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های استاندارد سازگاری اجتماعی، خودادراکی کودکان، خودکنترلی و خودتنظیمی هیجانی بود. داده‌ها با استفاده از روش حداکثر درست‌نمایی در نرم‌افزار AMOS-24.0 تحلیل شدند. یافته ها: شاخص‌های برازش مدل نهایی مطلوب بود (068/0=RMSEA؛ 99/0=CFI؛ 99/0=TLI؛ 088/1= χ²/df). خودکنترلی و خودادراکی اثر مستقیم و معناداری بر خودتنظیمی هیجانی و خودتنظیمی هیجانی نیز اثر مستقیم و معناداری بر سازگاری اجتماعی داشت. اثر مستقیم خودادراکی بر سازگاری اجتماعی معنادار نبود، اما اثر غیرمستقیم آن از طریق خودتنظیمی هیجانی معنادار بود (β=0.042، 95% CI: 0.015–0.085، p=0.007). خودکنترلی نیز اثر مستقیم (β=0.218، p=0.004) و غیرمستقیم معناداری داشت (β=0.075، 95% CI: 0.038–0.121، p=0.015). نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان دادند که خودادراکی و خودکنترلی با خودتنظیمی هیجانی رابطه مثبت و معناداری دارند. خودکنترلی علاوه بر اثر مستقیم، از طریق خودتنظیمی هیجانی نیز با سازگاری اجتماعی مرتبط بود و اثر غیرمستقیم خودادراکی از مسیر خودتنظیمی هیجانی نیز معنادار بود. در مجموع، یافته‌ها بر نقش این سه متغیر در تبیین سازگاری اجتماعی کودکان مبتلا به ADHD تأکید دارند. Background and Aim: Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is associated with significant challenges in social Adaptation. Given the role of internal factors such as self-perception and self-control in social behavior, as well as the importance of regulatory processes, this study aimed to develop a social adaptation model based on self-perception and self-control, with the mediating role of emotional self-regulation in children with ADHD Method: This descriptive-correlational study was based on Structural Equation Modeling (SEM). The statistical population included children with ADHD in primary schools in Borujerd during the winter of 2026. A sample of 309 individuals was selected using convenience sampling. The research instruments included standardized questionnaires for social adaptation, children's self-perception, self-control, and emotional self-regulation. Data were analyzed using the Maximum Likelihood method in AMOS-24.0 software. Results: The final model demonstrated a good fit to the data (RMSEA=0.068; CFI=0.99; TLI=0.99; χ²/df=1.088). Self-control and self-perception had significant direct effects on emotional self-regulation, and emotional self-regulation had a significant direct effect on social adaptation. The direct effect of self-perception on social adaptation was not significant; however, its indirect effect through emotional self-regulation was significant (β=0.042, 95% CI: 0.015–0.085, p=0.007). Self-control also had significant direct (β=0.218, p=0.004) and indirect effects (β=0.075, 95% CI: 0.038–0.121, p=0.015) on social adaptation. Conclusion The findings indicated that self-perception and self-control were positively and significantly associated with emotional self-regulation. Self-control was associated with social adaptation both directly and indirectly through emotional self-regulation, while self-perception was indirectly associated with social adaptation through emotional self-regulation. Overall, the findings highlight the role of these three variables in explaining social adaptation among children with ADHD. اختلال بیش‌فعالی و نقص توجه, سازگاری اجتماعی, خودادراکی, خودکنترلی, خودتنظیمی هیجانی, کودکان Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Social Adaptation, Self-Perception, Self-Control, Emotional self-regulation, Children 0 0 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5654-1&slc_lang=fa&sid=1 Behnaz Amiri YarAhmadi بهناز امیری یاراحمدی behnaz.amiriyarahmadi@iau.ac.ir 100319475328460015205 100319475328460015205 No Ph.D. Student in Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Psychology , Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه آزاداسلامی واحد اهواز،اهواز،ایران Rezavn Homaei رضوان همائی drhomaei@iau.ac.ir 100319475328460015206 100319475328460015206 Yes Department of Psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه آزاداسلامی واحد اهواز،اهواز،ایران Zahra Dasht Bozorgi زهرا دشت بزرگی Dashtbozorgi.z@iau.ac.ir 100319475328460015207 100319475328460015207 No Department of Psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه آزاداسلامی واحد اهواز،اهواز،ایران Reza Johari Fard رضا جوهری فرد rjoharifard@iau.ac.ir 100319475328460015208 100319475328460015208 No Department of Psychology, Ahv.C., Islamic Azad University, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه آزاداسلامی واحد اهواز،اهواز،ایران