Journal of health research in community

fa بازطبقه‌ بندی و ارزیابی روایی و پایایی ابعاد ابزار ارزیابی جو ایمنی بیمار بر پایه مدل زیرسیستم های ماکروارگونومی Reclassification and evaluate of validity and reliability dimensions of patient Safety climate assessment tool based on macroergonomic subsystems بهداشت حرفه ای Occupational Health پژوهشي-کامل Research(Original) مقدمه و هدف: ایمنی بیمار یکی از ارکان اساسی کیفیت خدمات سلامت است و جو ایمنی بیمار به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی فرهنگ ایمنی، نقش مهمی در پیشگیری از خطاهای مراقبتی و ارتقای کیفیت خدمات دارد. با وجود ابزارهای متعدد سنجش جو ایمنی بیمار، اغلب آن‌ها تعامل اجزای مختلف سیستم کاری را به‌صورت یکپارچه ارزیابی نمی‌کنند. این پژوهش با هدف توسعه و ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی ابزار سنجش جو ایمنی بیمار مبتنی بر رویکرد زیرسیستم‌های ماکروارگونومی انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش یک مطالعه روش‌شناختی بود که در میان پرستاران شاغل در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی منتخب استان گلستان انجام شد. توسعه ابزار شامل جستجوی ساختاریافته منابع، استخراج و ادغام گویه‌ها، طبقه‌بندی آن‌ها بر اساس زیرسیستم‌های ماکروارگونومی، تدوین نسخه اولیه و ترجمه و بازترجمه ابزار بود. ویژگی‌های روان‌سنجی ابزار از طریق بررسی روایی صوری، روایی محتوایی، روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و آزمون–بازآزمون ارزیابی شد. یافته‌ها: از میان ۷۳ گویه اولیه، پس از ارزیابی روایی و تحلیل عاملی، ۲۵ گویه در قالب ۷ عامل و چهار زیرسیستم، سیستم کاری (سازمان، فرد، ابزار و فناوری و محیط فیزیکی) باقی ماند که 76/60 درصد واریانس کل را تبیین کردند. مقدار شاخص KMO برابر با 821/0 بود و آزمون کرویت بارتلت معنادار بود. ضریب آلفای کرونباخ کل ابزار 903/0 و ضرایب آزمون–بازآزمون در دامنه 780/0تا 911/0 به‌دست آمد که بیانگر همسانی درونی و ثبات زمانی مطلوب ابزار است. نتیجه‌گیری: ابزار توسعه‌یافته از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوب برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر و پایا برای سنجش جو ایمنی بیمار مورد استفاده قرار گیرد. بهره‌گیری از چارچوب زیرسیستم‌های ماکروارگونومی، امکان ارزیابی هم‌زمان عوامل سازمانی، فردی، ابزار و فناوری و محیط فیزیکی را فراهم می‌کند و می‌تواند در شناسایی نقاط نیازمند مداخله و طراحی راهکارهای سیستم‌محور برای ارتقای ایمنی بیمار کاربرد داشته باشد. <h3 align="left" style="margin-top:8px; margin-bottom:8px; margin-left:6px; text-align:left">Introduction & Purpose:</h3> Patient safety is a fundamental component of healthcare quality, and patient safety climate is a key indicator of safety culture that contributes to reducing adverse events and improving the quality of care. Although several instruments have been developed to assess patient safety climate, most fail to comprehensively capture the interactions among work system components. This study aimed to develop and evaluate the psychometric properties of a patient safety climate assessment instrument based on the macroergonomic work system approach. <h3 style="margin-top:8px; margin-bottom:8px; margin-left:6px; text-align:justify">Methods: This methodological study was conducted among nurses working in selected public and private hospitals in Golestan Province, Iran. Instrument development involved a structured literature search, item extraction and integration, classification of items according to  macroergonomic subsystems, development of the preliminary questionnaire, and forward–backward translation. Psychometric evaluation included face validity, content validity, construct validity using exploratory and confirmatory factor analyses, and reliability assessment using Cronbach's alpha and the test–retest method.</h3> <h3 style="margin-top:8px; margin-bottom:8px; margin-left:6px; text-align:justify">Results: Of the initial 73 items, 25 items remained after validity assessment and factor analyses. The final instrument consisted of seven factors representing four work system subsystems (organization, individual, tools and technology, and physical environment), explaining 60.76% of the total variance. The Kaiser–Meyer–Olkin value was 0.821, and Bartlett's test of sphericity was statistically significant. The overall Cronbach's alpha coefficient was 0.903, while test–retest reliability coefficients ranged from 0.780 to 0.911, indicating satisfactory internal consistency and temporal stability.</h3> <h3 style="margin-top:8px; margin-bottom:8px; margin-left:6px; text-align:justify">Conclusion: The developed instrument demonstrated satisfactory psychometric properties and can serve as a valid and reliable instrument for assessing patient safety climate. By adopting a macroergonomic work system perspective, the instrument enables simultaneous evaluation of organizational, individual, technological, and physical environmental factors, thereby facilitating the identification of work system weaknesses and supporting the design of system-based interventions to improve patient safety.</h3> ایمنی بیمار؛جو ایمنی بیمار؛ فرهنگ ایمنی بیمار؛ سیستم کاری؛ ماکروارگونومی Patient Safety,Patient Safety Climate, Patient Safety Culture, Work System, Macroergonomic 0 0 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5601-1&slc_lang=fa&sid=1 SHARIFE parsaei شریفه پارسائی sh.parsaei1368@gmail.com 100319475328460015190 100319475328460015190 Yes School of Health دانشکده بهداشت hajiomid kalteh حاجی امید کلته h.omidkalteh@gmail.com 100319475328460015191 100319475328460015191 No School of Health دانشکده بهداشت zahra naghavikonjein زهرا نقوی کنجین znaghavi.ohs@gmail.com 100319475328460015192 100319475328460015192 No School of Health دانشکده بهداشت seyavash etemadinezhad سیاوش اعتمادی نژاد dr.setemadi@yahoo.com 100319475328460015193 100319475328460015193 No School of Health دانشکده بهداشت afsane fendereski افسانه فندرسکی afsaneh.fendereski@gmail.com 100319475328460015194 100319475328460015194 No School of Health دانشکده بهداشت