Journal of health research in community

fa ارتباط تقاضا–منابع شغلی و توانایی کار معلمان: بررسی نقش راهبردهای انتخاب، بهینه‌سازی و جبران Relationship Between Job Demands–Resources and Teachers’ Work Ability with Selection, Optimization, and Compensation Strategies as a Mediator بهداشت حرفه ای Occupational Health پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;">مقدمه و هدف: تناسب توانایی‌های فردی با تقاضاهای شغلی برای حفظ عملکرد و سلامت کارکنان ضروری است. معلمان به دلیل نقش کلیدی در آموزش و تربیت، نیازمند سطح بالایی از توانایی کار هستند. این پژوهش با هدف ارزیابی توانایی کار معلمان، بررسی تأثیر تقاضاها و منابع شغلی بر آن، و تعیین نقش میانجی راهبردهای انتخاب، بهینه‌سازی و جبران (SOC) انجام شد. روش‌ کار: مطالعه مقطعی-تحلیلی در میان ۳۱۰ معلم شهرستان گلبهار با روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل شاخص توانایی کار (WAI)، پرسشنامه روان‌اجتماعی کپنهاگ نسخه سوم (COPSOQ III) و مقیاس SOC بودند. داده‌ها با نرم‌افزارهای SPSS نسخه 22 و AMOS نسخه 24 تحلیل شدند.. یافته‌ها: نتایج نشان داد که توانایی کار در میان معلمان در سطح مطلوبی قرار دارد؛ به‌طوری‌که 8/4% از آنان در سطح متوسط، 43/2% در سطح خوب و 48/4% در سطح عالی قرار گرفتند. یافته‌ها حاکی از وجود تفاوت معنادار میان سطوح مختلف تقاضاها و منابع شغلی از نظر توانایی کار بود، به‌گونه‌ای که برخورداری از منابع شغلی بیشتر با نمرات بالاتر توانایی کار همراه بود (p < 0.05). همچنین، راهبردهای SOC رابطه مثبت و معناداری با توانایی کار داشتند (0/003=P ، 0/18=  β). با این حال، اثر غیرمستقیم و نقش میانجی راهبردهای SOC در رابطه بین تقاضاها–منابع شغلی و توانایی کار در مدل معادلات ساختاری از نظر آماری معنادار نبود. نتیجه گیری: معلمان مورد مطالعه از سطح مطلوبی از توانایی کار برخوردار بودند. راهبردهای انتخاب، بهینه‌سازی و جبران (SOC) با توانایی کار رابطه مثبت داشتند و می‌توانند به‌عنوان عاملی مرتبط با حفظ توانایی کار مورد توجه قرار گیرند. اگرچه تقاضاها و منابع شغلی در سطح توصیفی با توانایی کار مرتبط بودند، اما اثرات مستقیم و غیرمستقیم آن‌ها در مدل معادلات ساختاری معنادار نبود.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction and purpose: The fit between individual capabilities and job demands is essential for maintaining employees’ performance and health. Teachers, due to their key role in education and upbringing, require a high level of work ability. This study was conducted to assess work ability among teachers, examining the association of job demands and job resources with work ability, and determining the mediating role of selection, optimization, and compensation (SOC) strategies. Methods: This cross-sectional analytical study was conducted on 310 teachers working in public and non-public primary and secondary schools in Golbahar County using multistage sampling. Data were collected through the Work Ability Index (WAI), Copenhagen Psychosocial Questionnaire (COPSOQ III), and the SOC scale. Descriptive statistics, Kruskal–Wallis and Mann–Whitney U tests, and structural equation modeling (SEM) were used to examine direct and indirect relationships among variables. Data were analyzed using SPSS 22 and AMOS 24 software. Results: No participant was classified in the poor work ability category. Overall, 8.4% of teachers had moderate work ability, 43.2% had good work ability, and 48.4% had excellent work ability, indicating that more than 90% of participants were in the good or excellent categories. Significant differences in JDR scores were observed across work ability categories (p = 0.047). Post hoc analysis showed that only teachers with good and excellent work ability differed significantly in JDR scores (p = 0.024). SOC strategies showed a significant positive association with work ability (β = 0.18, p = 0.003). However, the indirect mediating effect of SOC between job demands–resources and work ability was not statistically significant in the structural equation model. Conclusion: Teachers showed generally favorable levels of work ability. SOC strategies were positively associated with work ability and may be related to better maintenance of work ability under job-related pressures. Although job demands and job resources were associated with work ability at the descriptive level, their direct and indirect effects were not statistically significant in the structural equation model.</div> توانایی کار, منابع شغلی, تقاضاهای شغلی, راهبردهای SOC , عوامل روانی–اجتماعی, معلمان work ability, job resources, job demands, SOC strategies, psychosocial factors, teachers 0 0 http://jhc.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4633-7&slc_lang=fa&sid=1 Afsaneh Barahampoor افسانه برهام پور afsanebarahampour@yahoo.com 100319475328460014566 100319475328460014566 No Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران siavash etemadinezhad سیاوش اعتمادی نژاد dr.setemadi@yahoo.com 100319475328460014567 100319475328460014567 No Department of Occupational Health, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Hajiomid Kalteh حاجی امید کلته h.omid@mazums.ac.ir 100319475328460014568 100319475328460014568 Yes Department of Occupational Health, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران roya nikbakht رویا نیکبخت roya.nikbakht2011@gmail.com 100319475328460014569 100319475328460014569 No Department of Biostatistics, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران solale ramzani سلاله رمضانی solale.ramzany@gmail.com 100319475328460014570 100319475328460014570 No Department of Occupational Health Engineering, School of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران